Verhofstadt en het neoliberalisme
Hij was 36 toen (...), goedlachs, zelfverzekerd en (...) droeg een das en streepjeshemd. Hij zong gretig en luid het refrein van het toen zegevierende neoliberalisme. Ik was dat refrein beu en zei (...) dat dat hele neoliberalisme op een dag zou verdwijnen, al was het maar uit verveling, zoals het thomisme ooit verdwenen was. (...) Waarop hij dan weer on the record ging: 'Onmogelijk, het neoliberalisme kàn niet vervelen, want het zit in de natuur van het menselijk handelen ingebakken'.
Op pagina 192 van zijn nieuwe boek ['De weg uit de crisis'] schrijft Guy Verhofstadt dat we vandaag in de crisisdagen van het kapitalisme het einde van het neoliberalisme beleven. (...)
HUMO: Dat we geen lessen trokken had te maken met het geloof in de wijsheid van het marktproces. Nu beleven we het einde van het neoliberalisme, staat er in uw boek - geen klein nieuws, want we herinneren ons Verhofstadt toch als de profeet van die heilsleer in de jaren tachtig.
Verhofstadt: Misschien herinneren wij ons verschillende Verhofstadts. (...) Het zou fout zijn vanuit deze crisis te zeggen: we hebben op alle vlakken meer regulering nodig. Maaar het is al duidelijk dat het zonder regels niet kan. Elke markt heeft regels nodig, dat wist Adam Smith al in 'The Wealth of Nations'. En ook de minimale staat heeft een - minimale - reglementering nodig. Het probleem met de financiële markten waar we het nu over hebben, was dat ze niet eens die minimale reglementering hadden. Die waren gewoon niét gereglementeerd.
HUMO: (...) Ik verzin het niet, maar in 1984 noemde u het zo regelarme Amerika 'een sterk gecollectiviseerd land'.
Verhofstadt: 1984! Ik ga toch ook niet terug tot de dagen dat jij op school zat. En vergeet niet: intussen is de westerse samenleving geevolueerd - inclusief de sociaaldemocratie. Intussen zijn er massaal veel overheidstaken afgeschoten. Je had toen een compleet andere samenleving: toen haalde je geen mobieltje om de hoek, je moest nog een politicus bellen om eindelijk een telefoonaansluiting te krijgen. Wat wel juist is: de voorbije tien jaar hebben duidelijk gemaakt dat het een dwaalspoor is om te denken dat de markt zichzelf wel regelt. Volgens de meest extreme neoliberalen en anarchokapitalisten kan een samenleving zonder regels, zal ze voor zichzelf regels ontwerpen die performanter zijn dan de regels die een staat zijn burgers oplegt. Ik heb al die boeken gelezen, tot Max Stirner toe, maar na jaren zoeken in die geschriften en na jaren praktijkervaring moet ik zeggen dat ik bij hen geen sluitend recept gevonden heb. Ik zie niet spontaan rechtvaardiger en billijker regels ontstaan.
Guy Verhofstadt, geïnterviewd door Mark Schaevers in Humo, 5 mei 2009



Reacties
Koen Robeys
dinsdag, 5 mei, 2009 - 16:02Eigenlijk zijn dat platitudes, hé. We weten allemaal dat een biologisch organisme een sterk autoregulerend vermogen heeft, bijvoorbeeld om zich te verweren tegen ziekte. Toch is er niemand die daaruit afleidt dat het onmogelijk ziek kan kan worden, en dat elke interventie het alleen maar erger zal maken, ergens, later, in de toekomst.
Maar zodra we begrepen hebben dat sociale organisateis als de markt een sterk auto-regulerend vermogen hebben staan er ineens mensen op om te beweren dat het onmogelijk "ziek" kan worden, en dat elke interventie later inflatie zal opleveren en dus slecht is.
Zoals in "de staatsschuld loopt weer op in termen van het BNP". Maar de schuld kan oplopen in termen van het BNP OFWEL omdat de schuld oploopt, OFWEL omdat het BNP crasht. Wedden dat een hele hoop radicalen zich van het ene moment op het andere geen zorgen zouden maken over die oplopende schuld in termen van het BNP als gevolg van een enorme depressie, zolang er maar geen overheid in het spel was geweest?
Soit. Het zijn dus platitudes als Verhofstadt zegt wat hij hier zegt. Ik veronderstel, ter zijner verdediging, dat het niet zijn schuld is als het *nodig* is deze platitudes te herhalen...
traveller
dinsdag, 5 mei, 2009 - 16:17Er is een heel groot verschil tussen "de markt die zich zelf al of niet reguleert" en "bankiers die frauduleus speculeren".
Als er fraude is moet justitie ingeschakeld worden, maar dat gebeurt niet, dus Verhofstadt: houdt op met ouwehoeren.
mrtos
dinsdag, 5 mei, 2009 - 16:35De favoriete stroman van het moment onder socialisten: zie je wel dat het 'ongebreidelde' liberalisme niet werkt! Dat er regels moeten zijn!
Welnu, er waren reeds regels, en veel. Niet iedereen kan zomaar een bank beginnen. Er was ook reeds veel overheidsregulering van de economie, of wat is de Fed anders? Volgens dezelfde logica zou een liberaal kunnen zeggen: zie je wel dat een systeem met zoveel overheidsinterventie niet werkt! De link tussen de crisis en de renteverlagingen van begin dit decennium is immers duidelijk.
Hoewel Verhofstadt hier iets teveel moeite doet om zich ver te distantiëren van het zo verfoeide 'neo'liberalisme, heeft hij dus wel gelijk vind ik. Het is gewoon een kwestie van de juiste regels op de juiste plaats.
Zo ook het vaak gehoorde verwijt dat de bankiers hebzuchtig waren. Laat hebzucht nu net de motor van onze economie zijn; voor onszelf komen we rapper uit ons bed 's ochtends dan voor een ander. Hebzucht is goed. Indien die hebzucht ongewenste consequenties heeft (extreem voorbeeld: stelen), dan moet de overheid daar paal en perk aan stellen met gerichte regels. Maar binnen de grenzen van het wettelijke is hebzucht geen ondeugd, en niet iets wat men een bankier kan verwijten.
traveller
dinsdag, 5 mei, 2009 - 17:12@ mrtos
Excuseer, niet akkoord, de bankiers hebben gefraudeerd en gestolen en hun eigen regels NIET en NOOIT gevolgd sinds jaren.
Daarover heb ik het.
Hun eigen hoofdregel die ze nooit volgden was BaselII.
De fraude lag in het presenteren van "verzekerde" investeringen aan het publiek waar elke bankier wist dat geen enkele verzekeringsmaatschappij dat kapitaal had om die reusachtige sommen te verzekeren. Dat is voor mij fraude.
Het is ook zo dat de regeringen, inclusief de heilige Obama nog altijd die bankiers volgen en beschermen.
vuurland
dinsdag, 5 mei, 2009 - 17:26@traveller: "geen enkele verzekeringsmaatschappij dat kapitaal had om die reusachtige sommen te verzekeren"
Net zoals trouwens iedereen weet dat al die staatswaarborgen op spaarrekeningen ook ongedekt zijn...
traveller
dinsdag, 5 mei, 2009 - 17:36Juist, maar dat kan "verholpen" worden door het drukken van geld, wat nu effectief gebeurt. Verzekeringsmaatschappijen kunnen geen geld drukken. Ze kunnen de staat wel chanteren om geld te drukken, wat nu wereldwijd gebeurt.
Het was echter fraude en diefstal, samen met valsheid in geschriften.
Patient X
dinsdag, 5 mei, 2009 - 20:55Het bijdrukken van geld is diefstal.
joe
woensdag, 6 mei, 2009 - 07:31@traveller: BaselII heeft voor sommige bankmensen wel mooie broekzak-vestzak transacties opgeleverd via dure nutteloze consultants.
traveller
woensdag, 6 mei, 2009 - 10:17@ joe
Waar, maar ken je één bankregel die niet misbruikt wordt door die gangsters? Alles waar ze aan denken is HUN broekzakken en vestzakken. Die van hun klanten kan hen gestolen worden.
De klanten hebben namelijk nog zeer weinig keuze, ze komen altijd bij dezelfde bendes terecht.
Karl
woensdag, 6 mei, 2009 - 17:58Ja traveller. Onlangs nog gezien toen een bankier aanraadde om alle beleggingen in goud om te zetten en dat dan bij hem te bewaren...
ting ting ting kosten van bewaring...
Ik denk dat ik in de plaats in Hout ga beleggen, vermindert niet in waarde, vrij stabiel tot licht de neiging tot stijgend, is leuk om mee te werken, warm, mooi, niet onpersoonlijk, ruikt meestal goed, stijgende vraag,... enig minpunt is dat het veel plaats inneemt. Maar je kunt het wel buiten laten staan. En dat het kan vergaan indien slecht opgeslagen.
EricJans
donderdag, 7 mei, 2009 - 09:02Verhofstadt is een lul. Hij heeft gelogen en liegt vandaag opnieuw. Hij slaagt er bovendien niet in te zeggen dat hij destijds fouten gemaakt heeft in zijn denken. Het is bijgevolg ook nog eens een gevaarlijk sujet. Hij danst voortdurend om de hete brei heen.
Wat hij in 1984 zei - willens en wetens dat er hazken en ogen aan vast zaten - heeft hem aan de macht gebracht. Het vormde de basis van zijn machtsverwerving.
Vandaag komt-ie dat een beetje wegrelativeren. Als zijn visies toen maar 'voor tijdelijk gebruik waren bedoeld', waarom heeft hij dat dan toen niet gezegd?
Neen... zijn hele politieke carrière steunt op deze en andere leugens. In dit stuk zegt deze man tegen mij: 'Ik heb me 25 jaar lang aan de macht gelogen."
Ik zie geen reden waarom Guy Verhofstadt vandaag van mij nog enig 'krediet' waardig zou zijn.
Questing Beast
donderdag, 7 mei, 2009 - 15:36In herhaling vallend kan ik op de bovenstaande tekst enkel als volgt reageren:
Alweer wordt "de markt" voorgesteld als een soort met rede en doel begiftigd organisme ("de wijsheid van de markt") dat in toom moet worden gehouden. De markt is echter de som van menselijke interacties, waarbij iedere individuele actor zijn eigen al dan niet bewuste, al dan niet rationele motieven heeft. De complexiteit van het geheel is van een dermate grote orde dat geen enkele menselijke intelligentie groot genoeg is om ze te omvatten. Vandaar dat elke regulering ervan in se onmogelijk is en eveneens vandaar dat telkens weer zogenaamde neveneffecten optreden (waarop men dan traditioneel denkt te moeten reageren met nog meer regulering, maar dit terzijde). De kern van de zaak is dat niemand beter in staat is iemand's middelen voor gelijk welk doel aan te wenden dan die persoon zelf. Ook "de meerderheid" niet, want die dient - uiteraard - haar eigen belangen en niet die van de overgebleven minderheid. Vandaar dat "extreme neoliberalen" ervoor pleiten "de markt" met rust te laten. Dat de uitkomsten van "de markt" niet altijd naar de zin van een aantal individuen zijn is logisch. Volgens "extreme neoliberalen" zijn deze uitkomsten echter moreel steeds te verkiezen boven de uitkomsten van de zogenaamd gereguleerde markt, die evenmin naar de zin zijn van een aantal individuen. Moreel te verkiezen want daar waar een vrije markt rekening houdt met zelfbeschikkingsrecht en eigendomsrecht, wordt de zogenaamd gereguleerde markt enkel bekomen door dwang en diefstal.
Overigens, iemand die glashard durft beweren dat de financiële markten niet gereglementeerd waren (quote: "Het probleem met de financiële markten waar we het nu over hebben, was dat ze niet eens die minimale reglementering hadden. Die waren gewoon niét gereglementeerd.") is ofwel een staalharde leugenaar, ofwel een extreme dwaas en dus in beide gevallen politiek te mijden.