Een kosmopolitische benadering van integratie

Ingezonden door LVB op 2009-12-20 19:05

Vrijdag 18 december was het de Internationale Dag van de Migrant, een dag waarop we zouden moeten stilstaan bij de belangrijke vragen waarmee de migratie, en de daarmee gepaarde gevolgen, ons doen confronteren.

Het is ook een gelegenheid om stil te staan bij gevoelens van angst en hoop waarmee we worstelen in onze omgaan met de snelle veranderingen in onze samenleving, en een duidelijke analyse te maken van wat er aan de hand is, en – vooral - om een realiteit onder ogen te zien: Een migrant blijft geen ‘migrant’ voor altijd.

Jammer genoeg heeft het “Vlaamse” medialandschap een kans gemist om ook de positieve bijdragen die migranten maken te onderstrepen en weerstand te bieden aan de wijdverspreide neiging over migranten te spreken in sensationele en alarmerende bewoordingen.

Zoektocht naar de beste plaats

Migratie is van alle tijden. Men kan de evolutie van de mensheid zien als een geschiedenis van grote migratiegolven. Mannen en vrouwen hebben steeds gezocht naar de beste plaats om te leven, naar vruchtbare gronden en naar vreedzame regio’s. En toch heeft de internationale gemeenschap de evidente link tussen migratie en ontwikkeling pas vrij recent erkend.

Niet onlogisch, want migratie werd jarenlang als een taboe-onderwerp beschouwd. Vreemdelingen en migranten vormden een regelrechte bedreiging voor de landen van herkomst, en van aankomst.

De redenering ging als volgt: “Eerst onttrekt de migrant menselijk en sociaal kapitaal aan het land van herkomst. En vervolgens zorgt zij of hij voor ernstige veiligheidsproblemen en een extra belasting op de krappe arbeidsmarkt in het land van aankomst.” Dergelijke redeneringen waren schering en inslag. In het hoofd van de Vlaming bestaan deze stereotypen, spijtig genoeg, nog steeds.

Stimulans voor ontwikkeling

De laatste jaren echter beseft men steeds meer dat migratie ook een stimulans voor ontwikkeling kan zijn. Meer nog, dat migratie steeds gezien moet worden als een basis voor ontwikkeling. Migratie hoeft niet langer als een schrijnend gevolg van een scheefgetrokken mondialisering te worden beschouwd.

Het is tijd om de fatalistische, oubollige ideeën definitief achter ons te laten. We moeten vandaag kijken naar migratie als een fenomeen dat kansen kan scheppen op tal van terreinen, voor alle betrokken partijen. Migratie is ook per definitie een grensoverschrijdend fenomeen. Voor België is de Europese Unie het platform bij uitstek om krachtige beheersinstrumenten en een coherente strategie te ontwikkelen.

Internationale migratiestromen overstijgen vandaag veruit de beheerscapaciteit van elke gemeente, regio of lidstaat. Op dit ogenblik zijn nog geen sterke internationale instrumenten voorhanden. Maar Europa moet de juiste én unieke richting aangeven en zich verzetten tegen de lidstaten die de controle op de immigratie willen blijven behouden, door 27 verschillende “normen en waarden” op te leggen op “hun” migranten.

Een migrant is de andere niet

Ook de migranten zelf verschillen van elkaar. Eens aangekomen in de nieuwe samenleving gaat zij of hij timmeren aan de weg van zijn burgerschap in de nieuwe samenleving door de taal te leren, te werken en zich te engageren en te participeren in verschillende verenigingen en samenlevingsorganen.

Maar velen sluiten zich - jammer genoeg – aan bij bevolkingsgroepen die hun kenmerken dragen, met eigen spelregels, gewoontes, verenigingsleven en vooral veel sociale en religieuze controle, de zogenoemde “etnische gemeenschappen”. We kampen in onze samenleving met sommige gemeenschappen die zichzelf afsluiten en afzonderen van de samenleving, in een cocon van frustratie, achterstand en uitzichtloosheid. Een nieuwkomer die binnen zulke cocons terechtkomt, ondergaat hetzelfde lot als die van zijn voorgangers: de migranten uit de jaren 60 en 70 die zich nog altijd “migrant” voelen.

En zo blijft de samenleving ook worstelen met een lus van integratieproblemen, die resulteren in meer racisme, vooroordelen en onveiligheidsgevoel. Meer nog, het verdeelt onze samenleving in hokjes, allochtonen en autochtonen, en creëert een klimaat van onverdraagzaamheid en onzekerheid in onze maatschappij.

Clichés

In dit klimaat dat quasi ongemerkt als een gif in ons denken werd geïnjecteerd, hebben extreme partijen en religieuze fundamentalisten hun input gevonden om ons verder van elkaar te doen glijden: “ik ga geen werk zoeken bij autochtonen want het zijn allemaal racisten” of “ik ga geen allochtonen aanwerven want het zijn allemaal luieriken”.

We moeten openlijk en zonder stigma’s durven toe te geven dat de huidige situatie verziekt is. In de steden zijn de samenlevingsproblemen ook groter en zichtbaarder dan op het Vlaamse platteland, en schreeuwen om duurzame oplossingen. En vaak liggen de remedies boven de stedelijke of Vlaamse bevoegdheden.

Er liggen ook remedies bij de migrant zelf. Door zelfkritiek en constant een spiegel voor zich te plaatsen kunnen de migranten zich ook uit hun “cocons” bevrijden en zich nog vrijer ontwikkelen en ontplooien in de samenleving.

Dubbele loyaliteit

De meeste “migranten” zijn volwaardige burgers geworden, maar men blijft zich migrant voelen. Deels door de verdeeldheid en discriminatie in de samenleving. Maar ook door een valse verbondenheid met het land van herkomst.

De dubbele loyaliteit werkt nefast voor de integratie van de migranten en hun kinderen in het land van aankomst. Het confronteert ons als samenleving met cruciale vragen die we dringend moeten beatwoorden om de angst en soms onbegrip voor de snelle veranderingen in de samenleving te beheersen.

Hoe lang blijft een volwaardige burger een “allochtoon”, een “vreemdeling” of een “migrant”? Moet de samenleving zich ook niet aanpassen aan een nieuwe realiteit die met de dag zichtbaarder wordt? Wordt het niet tijd dat we aan nieuwe spelregels betreffende integratie denken? Een kosmopolitische benadering in plaats van een oplegging van eigen “normen en waarden”?

Allemaal vragen die we moeten beantwoorden op de vooravond van nieuwe en grotere migratiegolven. Denk aan de opwarming van de aarde, aan de economische crisis die het hardst toeslaat in de derdewereldlanden, en aan de oorlogen in onze voortuin, Afrika. Het blijft een uitdaging voor de samenleving als voor de nieuwkomers. We zijn gedoemd om samen te leven, en het is te nemen of te nemen.

Hicham El Mzairh
De auteur migreerde 10 jaar geleden naar België.
[Zie ook: Islam-radicalisme zit niet in de moskee, maar in achterkamertjes]

Reacties

#91079

LVB

zondag, 20 december, 2009 - 19:38

 

Interessante column, die jammer genoeg de kern van het probleem ontwijkt: de nefaste rol van overheid en beleid in het onstaan van de integratieproblemen.

Meer bepaald:

1) Een immigratiebeleid dat hoofdzakelijk draait rond politieke vluchtelingen, gezinshereniging en regularisaties van illegalen, maar economische immigratie in functie van de belangen van onze economie onder de mat veegt. Waardoor migratie het negatieve imago krijgt van armoede-import in plaats van het positieve imago van skills-import.

2) Een veiligheidsbeleid dat, in naam van "tolerantie", verzuimt om wet en orde overal even streng te handhaven, waardoor de facto "no go zones" ontstaan waar criminelen de plak zwaaien.

3) Het bestrijden van racisme door het inperken van de vrije meningsuiting en het verzwijgen door de media van de etnische herkomst van criminelen, waardoor racisme ondergronds gaat, de bevolking het vertrouwen in overheid en media verliest, en delen van de publieke opinie gaan denken dat misdaden die in werkelijkheid door autochtonen werden gepleegd, eigenlijk door allochtonen werden gepleegd (cfr. jeugdherberg Brakel).

4) Een gebrek aan reciprociteit inzake aanpassing door overheden, scholen en ziekenhuizen aan culturele of religieuze gevoeligheden, cfr. halal-maaltijden voor niet-moslims.

De hoofdverantwoordelijkheid voor de integratieproblemen ligt niet bij allochtonen of autochtonen, maar bij het beleid.

#91084

thinker

zondag, 20 december, 2009 - 22:16

 

LVB for president! ;)

je reactie omschrijft het probleem perfect... hoewel we dat hier allemaal wel wisten... alleen hebben ze in Brussel andere belangen

#91085

marcfrans

zondag, 20 december, 2009 - 22:23

 

1) De auteur vertrekt van een verkeerd vertrekpunt (wat ook zijn eindpunt blijkt te zijn), i.e. de idee dat men "gedoemd" zou zijn om samen te moeten leven. Alleen zij die zich laten overrompelen door anderen, en/of die de eigen soevereiniteit of zelfbeschikking niet effectief willen affirmeren (concreet verdedigen via eisen/condities) zullen zo "gedoemd" zijn. Het is een illusie van te denken dat de Chinezen vandaag "gedoemd" zouden zijn van samen te moeten leven met de Indiers. Maar de Tibetanen zijn wel gedoemd van samen te moeten leven met de Han-Chinezen, en de Belgen zijn dat ook met Magrebanen, enz... Kortom, sommigen zullen zo gedoemd zijn, en anderen niet, en de oorzaak van die 'verdoemenis' kan zowel liggen bij de autochtonen als bij de allochtonen. In Tibet ligt het bij de allochtonen, in Belgie grotendeels bij de autochtonen (vermits men individuen niet kan verwijten van hun privaat belang te zoeken, maar gemeenschappen kan men wel verwijten wannneer ze hun gemeenschapsbelang verloochenen).

2) Er is geen "evidente link" tussen migratie en "ontwikkeling". Sommige vormen van migratie kunnen bijdragen tot positieve ontwikkeling of 'vooruitgang', en anderen zullen even zeker bijdragen tot 'achteruitgang'. Dat zou onmiddelijk duidelijk moeten worden van zodra men specifieke criteria van vooruitgang en/of achteruitgang toepast op migratie. Naar mijn mening, bijvoorbeeld, heeft de Europese migratie naar Noord-Amerika in de 18de en 19de eeuw geleid tot een grote "vooruitgang" op dat halve continent, maar ik durf er ten zeerste aan twijfelen dat de heer El Mzairh en andere 'kosmopolitisten' dat zo zullen zien, en ik vermoed verder dat hij potentiele migratie van miljoenen Mexicanen en/of Duitsers naar Algerije of Marokko vandaag niet als "vooruitgang" zou betitelen. Kortom, ik vermoed dat zijn betoog voor 'kosmopolitisme' eerder een verkapt betoog is voor een weigering te assimileren.

3) De grootste fout die de auteur maakt - misschien gaat het zelfs niet om een fout, maar wel om een bewuste obfuscatie - is dat een "kosmopolitische benadering" niet bestaat. Hij probeert ze alleszins niet te definieren of verduidelijken. Maar, hij 'verklapt' zich wel door die benadering te juxtaposeren tegenover "oplegging van eigen normen en waarden". Dat is natuurlijk de naief-linkse illusie van extreem moreel relativisme, volgens dewelke maatschappijen zouden kunnen blijven bestaan zonder gemeenschappelijke "eigen normen en waarden". Historisch bekeken is dat een recept voor chaos en burgeroorlog. Vrije en sterke maatschappijen kunnen zeker over tijd veranderen of evolueren, maar zij moeten wel een minimum van "eigen waarden en normen" - een 'civic culture' - kunnen behouden om te kunnen overleven.

#91090

EricJans

maandag, 21 december, 2009 - 00:21

 

Dit is lulkoek. Het probleem met 'de migratie' is voor 4/5 of méér een (in de brede zin van het woord) 'religieus' problemen.
Haast niemand wil het gezegd hebben en er wordt (zoals hierboven) zo intellectualistisch als mogelijk omheen gefietst.
Het probleem is het voelen, denken en geloven binnen de islam.
En die islam vórmt een probleem omdat dit denken 'verstard wettisch' is.
Het probleem is dan ook dat er geen debat hierover bestaat.
Rrn 'volgehouden publiek debat' over de godsdiensten in het algemeen en de islam in het bijzonder is de enige, aanvaardbare wijze van 'oorlog voeren': met woord en wederwoord.

Dat debat over de islam is - voor zover het bestaat - vals, eenzijdig en zwak beargumenteerd.
Nochtans ligt precies dat islam-denken aan de basis van het overgrote deel van de obstructies om in een Westerse samenleving minimaal te kunnen aarden.
Echter: islamieten en progressisten hebben met elkaar gemeen dat zij dat debat uit de weg willen gaan.
Een moslim mag het debat niet aangaan van zijn koran, een progressist wil het niet uit angst om te moeten vaststellen dat niet alle 'religies' an sich 'goed' zijn.
Maar onze 'geestelijke leiders' doen betere carrière-moves door confrontaties (debat, dus) uit de weg te gaan en zich zodoende een label 'verdraagzaamheid' op te kleven.
Dit is de diepe kern van het migratieprobleem: de profeet Mohammed (God hebbe hopelijk voor hem zijn ziel) en zijn visie op God, mens en samenleving.

En natuurlijk moet er godsdienstvrijheid zijn; op voorwaarde dat er een levendig debat mogelijk is, dat haast volledig ontbreekt.

#91096

traveller

maandag, 21 december, 2009 - 09:34

 

@ Hicham

Beste geïntegreerde intellectueel.
Is het nu zo ontzettend moeilijk om eenvoudige dingen eenvoudig te houden?
De legale immigrant komt naar Vlaanderen om een nieuw leven op te bouwen omdat hij denkt dat Vlaanderen beter is dan zijn eigen land van herkomst.
Dit betere Vlaanderen is gewoon beter door het bestaan van die vermaledijde "normen en waarden", gegroeid over een paar duizend jaar van vallen en opstaan.
Het land van herkomst van de immigrant heeft de zelfde periode mee gemaakt en heeft het nog steeds niet gehaald, dus hun "normen en waarden" zijn dus niet zo gunstig voor de samenleving, niet???
Dus beste vriend, maak dit zeer eenvoudige feit eens duidelijk aan je immigrantvrienden en vergeet het "veranderen van de Vlaamse normen en waarden", ze zijn goed en kunnen verbeterd worden, vraag maar aan QB, maar door Vlamingen en geïntegreerde Vlaamse mede-Vlamingen, niet door "nieuwe Belgen" of door Walen of door zigeuners en tutti quanti.
Ze kunnen zelfs niet veranderd worden door "Europa", waar we zo snel mogelijk uit moeten emigreren als Vlaamse staat.

#91099

traveller

maandag, 21 december, 2009 - 10:22

 

Om het nog even duidelijker en eenvoudiger te maken.
De Spaanse overheersing en invoering van Spaanse "normen en waarden" heeft ons minstens 300 jaar achterstand gekost en de export van onze "normen en waarden" naar Nederland heeft de Nederlandse staat tot een van de beste en rijkste van Europa gemaakt.
Toen, om zeker te zijn dat Vlaanderen er onder zat, zijn de Fransen met hun "normen en waarden" gekomen, en zaten we terug in armoede voor 200 jaar.
Nu pas zijn we weer sinds 70 jaar moeizaam aan het recht klauteren en krijgen we de immigratie van de "zoekers naar sociale zekerheid", te beginnen met onze directe zuiderburen en dan het ganse zuiden.

Dus beste intellectueel, studeer de realiteit en de geschiedenis en leg het eens eenvoudig uit aan je minderbedeelde broeders om onze "normen en waarden" gerust te laten en te volgen; indien niet mogelijk trap het dan af. Dit is gezegd met veel realiteitszin en zonder rancune.

#91109

EricJans

maandag, 21 december, 2009 - 14:23

 

Aanvullend op Travellers uiteenzetting:
Aan de kerk van Rome en de Latijnse (Spaanse/Franse) overheersers van weleer: nu de paus 'het voorgeborgte van de hel' heeft afgeschaft en geschrapt uit de Roomse ideologie, eis ik publieke verontschuldigingen in naam van al diegenen die in (vooral!) de Zuidelijke Nederlanden (want volgens Rome speelde die redenering niet zo in het meer Latijnse Zuiden!) hun ongeboren kind of hun geboren 'ongedoopte' kind buiten de 'gewijde kerkhofgrond' (nog zo'n onbijbelse Roomse dwaalleer: de transsubstantiaite) hebben moeten begraven, met de vernederingen die daar honderden jaren lang mee gepaard zijn gegaan.

Blijkt nu dat de Paus het voorbije jaar eventjes doodleuk dit stuk (het voorgeborgte) van z'n zogenaamd onfeilbare ideologie in de vuilemmer kiepert, alsof er niets aan de hand zou zijn?!
Welnu; namens alle Laaglanders die bovenop de pijn van het verlies van hun kind ook nog eens honderden jaren lang de gevolgen van uw dwaallering hebben moeten ondergaan: verontschuldigingen zouden gepast zijn voor al die vernederingen.

Aan de moslims: dingen als 'niet mogen alcohol drinken, niet mogen varkensvlees eten,... het zijn 'wettische dingen' die voor jullie gelden.
In de Bijbel staat hierover dat 'alles is geoorloofd maar niet alles is nuttig.'
We worden vanouds geacht (vanuit die Bijbel) om U in uw wetten te respecteren en als wij genodigd zijn bij u zullen we 'om u' deze wetten respecteren.
Echter: nergens staat vanouds in de Bijbel dat wij voor onszef niet 'vrij' zouden zijn en dat wij deze wetten (verbod op varkensvlees, op alcohol, enz. ...) aan anderen of onszelf moeten opleggen.
Al zo'n 2000 jaar staat dit in het Nieuwe Testament:
1 Tim 5,23: Drink voortaan niet (alleen) water, maar gebruik een weinig wijn voor uw maag en voor uw gedurige ongesteldheden.

Om maar te zeggen dat alcohol in onze 'oude geloofscultuur' niet noodzakelijk 'fout' werd geduid. Integendeel: Brood en 'WIJN' zijn er altijd erg cruciaal geweest , zelfs als ultieme tekenen van verbondenheid.
Wat 'zwijn eten' betreft; deze Bijbelse, Nieuw-Testamentische tekst schafte de absurde anti-zwijnteksten uit het OT af:

Mat 15:11: <<Niet wat de mond binnengaat, maakt de mens onrein, maar wat de mond uitkomt, dat maakt de mens onrein.>>

In het christendom en de culturen die eruit voortkwamen (ook en zelfs de reacties) werd bijgevolg naar hartelust gegeten wat de pot (en de natuur!) schafte, inclusief zwijn.
Het gaat bijgevolg niet op aan Vlaamse scholen verplichtingen op te leggen omtrent 'halal-vlees' of wat dan ook. Niemand kan verplicht worden iets te eten, zoals het recht om wat dan ook te eten niemand kan of mag ontnomen worden.