Over de Vlaamse media en journalisten

Er is een groot gebrek aan pluriformiteit. (...) Ik kan best begrijpen dat wijlen Hugo Schiltz wordt geëerd als een Belgisch staatsman, maar dat in de hele Vlaamse pers geen enkele bijdrage is verschenen van iemand die daar zijn twijfels bij had, grenst aan het onwaarschijnlijke. Op welk een laag niveau zijn we in Vlaanderen gedaald dat nog slechts één mening verkondigd wordt, en alle andere meningen - en Schiltz heeft zeer vele tegenstanders gehad - in de praktijk verbod krijgen om zich te uiten. Dit is een toestand die ik in mijn ervaring tot hiertoe alleen heb meegemaakt in dictaturen. Ik wil niet overdrijven en dus weerhoud ik er mij van om Vlaanderen daarmee gelijk te stellen, maar ik blijf erbij: déze specifieke toestand is alléén kenmerkend voor totalitaire regimes. Zelfs al zitten we nog niet in zulk een regime, de verzamelde Vlaamse journalistiek gedraagt zich nu reeds, zonder dat Vlaanderen een totalitaire staat is, alsof ze de pers van een totalitair regime zou vertegenwoordigen. Ik vind dit ontzettend beangstigend, en het meest beangstigende is misschien nog wel dat blijkbaar haast geen mens er aanstoot aan neemt of zelfs maar ziet wat er aan het gebeuren is. (...)

Journalisten hebben geen flauw idee van wat er onder de mensen leeft, en, zo mogelijk nog veel erger, ze willen dat ook niet weten. (...) Mijn journalistieke generatie is opgegroeid met het idee dat je iedereen en alle strekkingen moest kennen als je aan politieke journalistiek wilde doen, geheel ongeacht de vraag of je het daar mee eens was of niet. Dit is gewoon een professionele informatieplicht. Maar neen, vandaag doet men zich geen moeite om aan de weet te komen hoe anderen denken. De media maken deel uit van een maatschappelijk complex dat gekenmerkt wordt door absolute betweterij en arrogantie. (...) De media gaan in Vlaanderen ten onder aan redactionele machtswellust. (...) Door de media worden, aldus Bart De Wever (in Knack, 16.08.06) "in de wereld waarin ik mij begeef, aan de lopende band Vlaams Belangers gemaakt". En nog snappen ze het niet.

Mark Grammens in Journaal, 14 september 2006

Reacties

#27461

Rik

 

Over de doden niets dan goeds natuurlijk.
Misschien hebben journalisten schrik voor de reacties als ze iemand na zijn overlijden nog eens met pek en veren overladen. Er zal nog wel wat tijd overheen gaan eer er weer kritische artikels over Schiltz verschijnen.
Dit verschijnsel zag je zelfs in de politiek na zijn overlijden.

Misschien wijst dit gewoon meer op het feit dat "De Vlaming" gevoeliger is voor zoiets of dat de journalisten dat op zijn minst denken dan op een gebrek aan pluriformiteit?

#27466

ivanhoe

 

Sluit me aan bij Rik...voorbeeld is slecht gekozen.
Wat niet wegneemt dat na de ontzuiling van de media er veel minder verschillen in stijlen waar te nemen is.

#27468

Jorre

 

Ik heb me ooit eens laten vertellen dat de besturen van de grote mediagroepen (concentra, ...) nogal sterk rood gekleurd zijn (owv partijkaarten e.d.).
Als die bewering klopt, is het niet verwonderlijk dat er zo weinig kritisch geschreven wordt. De zogenaamde 4de macht heult gewoon mee met de rest.

#27472

Rik

 

"Ik heb me ooit eens laten vertellen ..."
Dit is nu ook niet het allersterkste argument. Trouwens, je gaat me nu toch ook niet vertellen dat kranten zoals "De Standaard" of "Het Laatste Nieuws" SP.a-bastionnen zijn?
Het enigste wat we kunnen zeggen is volgens mij dat de grote politieke stroming van het Vlaams Belang niet of toch bijna niet vertegenwoordigd wordt in ons media-landschap. Maar dan nog zou het een interessante vraag kunnen zijn waarom dat wel zo is.

#27475

maartos

 

De man heeft gelijk.

En Rik, het gaat niet enkel om Vlaams Belang. Andere voorbeelden zijn de verslaggeving over de oorlog in Libanon, of de collectieve verering van bepaalde politici en verkettering van anderen. Ik laat me er niet over uit of 'de media' links, rechts of wat dan ook zou zijn, maar feit is dat ze allemaal eender zijn. Het verschil zit 'm hoofdzakelijk in de lezersbrieven die ze durven publiceren heb ik vaak de indruk, of misschien soms af en toe de opiniestukken. Maar voor het overige maakt het bijna niet meer uit of je de standaard leest, de morgen doorneemt, of gewoon naar het vrt journaal kijkt. Allemaal eender. en dat komt inderdaad doordat de journalistieke klasse een eenheidsworst is, en niet de moeite doet om zich in te leven in en te berichten over de andere kant van het verhaal. De 1000e documentaire over de miserie van de Palestijnen en de motieven van zelfmoordterroristen ja, maar een diepgaande documentaire over de denkwereld van de gewone Israeli's en hun motieven, over de wortels van het Zionisme en de wording van de staat Israel? Vergeet het, van die kant krijg je enkel arrogante koppen van politici te zien, en zwaarbewapende soldaten die het gemunt hebben op Palestijnse kindjes. En die bestaan, maar het is niet het volledige verhaal.

#27479

LVB

 

Ik vermoed dat Jorre het heeft over de studie van de Gentse professor Els De Bens waaruit blijkt dat zowat 80% van de Vlaamse beroepsjournalisten groen of rood stemt.

Studie online beschikbaar, PDF: http://www.internetjournali...

#27480

Rik

 

Maartos, ik wil nu ook niet zeggen dat de Vlaamse media niet pluriformer zouden kunnen zijn. Maar je moet ook niet vergeten dat (op de VRT na) de media in een vrije markt zitten. Het staat iedereen vrij van zijn eigen krant of tijdschrift op te richten. Als je dus andere dingen wilt lezen kan je je bijvoorbeeld abonneren op Nucleus of Peper&Zout. Of je kan zelfs je eigen uitgave beginnen. Maar het blijkt dat de meeste mensen dan toch liever HLN, GvA of DS lezen. Wet van vraag en aanbod. (Vlaanderen is natuurlijk ook een kleine markt waardoor publicaties minder snel de kritische drempel kunnen bereiken waarbij ze leefbaar zijn, maar je kan je natuurlijk ook nog op buitenlandse media abonneren.)

En wat het recente conflict in Libanon betreft, ik kan het niet voor elke krant vertellen maar in DS heb ik ook artikels gelezen die de kant van Israël kozen. Ik heb ook even de zoekfunctie op de site van DM gebruikt en zelfs daar vond ik zulke artikels. Het blijft natuurlijk wel een feit dat die artikels in de minderheid waren. Maar dat is natuurlijk de keuze van de redactie wat zij "de waarheid" of belangrijk vinden.

En voor de rest zijn er trouwens blogs (zoals deze die zelfs nog zo dikwijls vermeld staat in DS) die steeds populairder worden. Als ze nog groter en invloedrijker worden kunnen ze ook hun invloed uitoefenen op de gedrukte media. Als men ziet dat er een markt is voor een winstgevende publicatie zal men de kans wel niet laten liggen?

#27481

Benny Marcelo

 

Het rare is dat het protest tegen de mainstream niet gering is, maar in al hun arogantie blijven die de betweter uithangen. De krantenverkoop daalt ieder jaar en het internet wordt daarvoor als reden opgegeven maar die uitleg lijkt me iets te goedkoop.
Verklaar me dan maar eens de plotse daling van de oplage van GVA, in de volksmond thans de Gazet van jansens genoemd.

#27482

LVB

 

@Rik: Thomas Leysen, baas van de VUM, euh sorry, Corelio, heeft enkele jaren geleden in een interview verklaard dat hij nooit met een rechts weekblad of rechtse krant zou willen beginnen, zelfs niet als hij daar veel geld mee zou kunnen verdienen, lees: als daar een gat in de markt zou voor bestaan.

Let wel: het ging over "rechts", niet "extreem-rechts".

Ik vond die uitspraak wel zeer onthullend en ze heeft mij geholpen om mijn ogen te openen.

Daaruit besloot ik dat er andere dan louter financiële, economische of marktfactoren meespelen. Jouw redenering over die vrije markt klopt dan ook volgens mij niet helemaal, toch niet in België.

#27483

Rik

 

Luc, waarom wil hij dat dan niet doen? Uit persoonlijke overtuiging, uit marketing-overwegingen, vanwege druk uit de politiek of nog iets anders? Heeft hij daar enige verduidelijking rond gegeven?

Als het vanuit de eerste twee opties is is het zijn eigen zaak uiteindelijk, als er politieke druk is is dat iets anders natuurlijk. Maar feit blijft dat een rechtse publicatie als Nucleus toch erg klein blijft, alhoewel iedereen toch ook vrij is zich daarop te abonneren?

#27484

LVB

 

Nucleus maakt geen reclame, heeft geen aanwezigheid op het web, moet het blijkbaar enkel hebben van mond-aan-mond-reclame. Hetzelfde geldt voor Journaal, de nieuwsbrief van Mark Grammens.

Dat zijn opiniebladen. Vergelijkbare linkse opiniebladen hebben ook kleine oplages.

De discussie gaat natuurlijk over de mainstream media. Niemand gaat Knack buitengooien om zich op Nucleus te abonneren, dat zijn appelen en peren.

#27485

Rik

 

http://www.nucleusopinion.net/ ;-)
En als Nucleus wil of de financiële mogelijkheden vindt kunnen zij ook reclame maken of zich uibreiden naar een volwaardig weekblad.

Ander voorbeeld dan nog: 't Pallieterke, weliswaar een satirisch blad, maar in Antwerpen verkrijgbaar in zowat elke krantenwinkel.
Freddy van Gaever heeft trouwens ook plannen om een krant op te richten, dus het is blijkbaar toch mogelijk. (enfin, als die plannen ook in realiteit omgezet worden)

Wat is volgens jou trouwens de reden dan dat het medialandschap links is (alhoewel ik HLN of DS toch niet links zou noemen)? Zit de politiek erachter, is het misschien toch eerder het ontbreken van de vraag of wat?

#27486

Jorre

 

Ik heb er expliciet bij gezet "ik heb me laten vertellen" juist omdat ik het mij heb laten vertellen.
Ik ga geen veronderstellingen als waarheden verkondigen, ik gooide het hier op tafel in de hoop het verhaal bevestigd of ontkracht te zien.
En Luc, die studie kende ik niet. Ik heb het echt over het volgende verhaal:
Bijna alle courante media in Vlaanderen is in de handen van enkele grote media-groepen. Die grote media groepen worden door een klein elitair groepje geleid/gestuurd. En een groot deel van dat bestuur is sterk gebonden aan linkse partijen, of staat er zelfs op de lijst.

En omdat journalisten/redacteurs hun job afhangen van deze bestuursmacht, staan ze voor het probleem dat ze voornamelijk enkel pro-linkse standpunten kunnen naar buiten brengen.

Dit wil niet zeggen dat al het nieuws pro-links is, maar de focus ligt er meer op.

Maar zoals ik al aangaf is dit een verhaal dat een journalist mij eens verteld heeft, en heb ik er geen zicht op of dit überhaupt de waarheid is.

#27487

LVB

 

@Jorre: Er zijn in Vlaanderen vier grote mediagroepen. Ik som ze even op, en ik zal even "advocaat van de duivel" spelen door de "rechtse" elementen te benadrukken.

1) De Persgroep. Grootvader Van Thillo was Vlaams-nationalist en zat in de collaboratie. Kleinzoon Christian weigerde toe te geven aan VLD-druk om de kritische Luc Van der Kelen buiten te gooien als hoofdredacteur van Het Laatste Nieuws.
2) Corelio (tot vorige week VUM). Vader André Leysen was in zijn jeugd lid van de Hitlerjugend en moest aan het einde van de oorlog naar Berlijn vluchten. Zoon Thomas is niet alleen baas van Corelio maar ook van Umicore, het vroegere Union Minière. Zijn broer Christian zit bij de Antwerpse VLD. Bindingen met links? Twintig jaar geleden schold socialist De Batselier André Leysen op TV uit voor rotte vis omdat hij successierechten zou ontweken hebben door zijn bedrijven via handgift aan zijn kinderen door te spelen (perfect legaal, geen ontduiking maar ontwijking). Er kwam een rechtszaak van voor laster en eerroof.
3) Roularta. Moeder De Nolf is aartsconservatief-katholiek, zoon Rik is zeker geen linkse rakker en financierde tien jaar geleden het CNE van o.a. Paul Belien. Roularta-blad Trends is het enige centrumrechtse mainstream-weekblad in Vlaanderen (Pallieterke noem ik niet mainstream, want een zuiver opinieblad).
4) Concentra. Hoofdaandeelhoudster Mevrouw Baert is, als ik me niet vergis, ook een nogal conservatieve en gelovige vrouw. Het "Katholiek Pers- en Mediafonds" is mede-eigenaar van Concentra).

Nee, de Vlaamse mediamagnaten zijn geen linkse rakkers, als je het mij vraagt. Het gaat stuk voor stuk over zeer gefortuneerde families die er conservatieve tot gematigd conservatieve waarden op nahouden. Geen enkele daarvan heeft volgens mij "bindingen met linkse partijen".

En nu de elementen ten laste:
- Corelio is aandeelhouder van VAR, de reclameregie van o.a. de staatszender VRT.
- Corelio is aandeelhouder van Woestijnvis, met als voornaamste klant de staatszender VRT.
- Steve Stevaert zette Concentra onder druk om de redactie van Gazet van Antwerpen uit te zuiveren van rechtse pennen. Later kreeg de bazin van Concentra, mevrouw Baert, de titel van barones. Een verband tussen beide gebeurtenissen wordt uiteraard officieel ontkend...
- Alle Vlaamse kranten krijgen subsidies.
- De meeste van deze magnaten zijn ook aandeelhouder van andere, industriële bedrijven. Die zijn altijd afhankelijk van de overheid voor vergunningen, licenties enz.

Toch denk ik dat de politieke gezindheid van de meerderheid van de journalisten er méér mee te maken heeft dan de vermeende "sturing" door de eigenaars.

#27500

Willy

 

Om het in CIM-termen uit te drukken : ik ben al meer dan 60 jaren lezer van HLN. De meeste van de andere kranten doorkijk of doorblader ik. Ook De Tijd. En daaruit, uit de bekendmakingen van aandeelhouders, bestuurders, jaarverslagen en dies meer, haal ik mijn meeste informatie.
Zo bvb maakt dhr Karel Van Miert deel uit van de raad van bestuur van De Persgroep. Het moet dus perfect mogelijk zijn dat er een aanzienlijke hoeveelheid "links" geld in die persgroep zit. En zoals iedereen weet : voor wat, hoort wat.
Voor wat mijn mening over de "journalistiek" betreft : Ik blijf het van de daken schreeuwen dat er meer desinformatie is dan objectieve informatie. Er is wel een belgische journalistiek, de manier waarop er hier met de lezer wordt omgegaan. (ook met kijkers en luisteraars) Die worden behandeld als onmondig vee, soapsukkels, niet instaat om een eigen opinie te vormen. Schrijvelaars die men gerust als veredelde opstellers kan betittelen, spellen ons de les.
Opdrachten als : opstellers A,B en C zorgen voor de anti-amerikaanse sfeer. D en E onderlijnen de wreedheden in het midden-oosten, F en G houden de plaatselijke nieuwsbronnen in de gaten dat er niet teveel kwaad over onze multiculturele medemensen naar buiten komt, en zowel: zet er dan iets van rechts tegenover. Enz. Ik kan daar bladzijden over vullen, ook al weet ik dat dit niets uithaald. Tenzij laatdunkend : et puis, so what, en dan, wat kun je eraan doen ?

#27501

LVB

 

@Willy: Van Miert zit als onafhankelijke bestuurder in De Persgroep en niet als vertegenwoordiger van één van de aandeelhouders.

#27502

Jorre

 

Luc,
Bedankt van de opheldering. Ik hoop dat het je niet te veel moeite gekost heeft.

#27512

Peter Van de Ven

 

Tja, als ik het goed begrijp gaat het weer over de zoveelste schijnruzie in het Vlaams-nationalistische kamp. Mark Grammens zit bij "Meervoud" en schuwt blijkbaar Tertio niet. Onder slogan "weg met een extreem-rechts Vlaanderen" zit de promotie: "zo snel mogelijk een Onafhankelijk Vlaanderen", om de indruk te wekken dat daar een consensus over bestaat. Platvloerse propaganda en manipulatie dus.

En daarbij valt vooral de haast van "zo snel mogelijk" op. Betekent dit het begin van het expliciet gewelddadig flamingantisme als deze jongens hun zin niet krijgen volgend jaar?

Om te weten wat een Vlaams-nationalistische visie op media is, hoeven we alleen naar de petit-Bourgeoiskes van die levensvisie te kijken: "Kritiek verboden". Tony Mary ondervindt het aan den lijve. Misschien hanteren de media-werkgevers systematisch deze "aanpassen of opkrassen" strategie, met de hier vernoemde uniformiteit tot gevolg.

Welk is dus de communautaire component in dit VRT-conflict? Is Tony Mary niet "Vlaams" genoeg?

#27529

lvanc

 

Interessante discussie. Het fenomeen is niet uniek voor Vlaanderen en ook niet nieuw. Goeie oude de Tocqueville merkte hetzelfde 200 jaar geleden al op in de VS (en het is er niet veranderd). Ik vermoed er geen soort samenzwering achter, ik denk dat massa media niet concurrreren op opinie maar op presentatie en dat ze er daarom geen belang bij hebben (of het risico niet willen nemen) opinies te ventileren die te sterk afwijken van de main stream. Op een ideologisch minder geladen front: waarom concurreren VTM en VRT altijd door elkaars programma's te kopiëren, dikwijls op hetzelfde tijdstip, enkel met de eigen saus erover?

#27542

John Fleming

#27547

Steven Tijpels

 

@Ivanc

Kijk dan naar die pragmatici van SBS. Volgens mij zijn ze daar niet zo politiek onderontwikkeld zoals de mainstream-specialisten vaak impliciet, doch zwijgend, zeggen. VT4 heeft het strategisch inzicht om niet direct tegen een gesubsidiëerde nieuwsdienst te beginnen concurreren. Zoals hier recent werd verteld: Als je te lang tegen een draak vecht, wordt je zelf een draak.

Vandaag was er de aflevering van The Simpsons over ene 'Adil HOXHA' (The Crepes Of Wrath). De door o.a. school stout bevonden Bart wordt uitgewisseld met een ander studentje uit Albanië. De communistische spion lijkt immers zo lief met zijn praatjes over het algemeen of staatsbelang. Bart dacht dat Frankrijk het paradijs zou zijn: niets doen en als God leven. Kortom, iedereen vond het beter die rooie crimineel te verwelkomen, en het eigen 'crapuul' weg te jagen. Het actueel gehalte (voor België) had iets weg van '1984'.

De wereld zit vol met liberale of libertarische mensen die van informatie over de ware betekenis van deze begrippen verstoken blijven. Lachen met The Simpsons mag nog, zolang maar niet te hard wordt gezegd over wat voor levensvisie dergelijk populaire reeksen eigenlijk uitdraagen. Ik dank SBS voor haar manier van concurreren: niet imiteren, maar lekker eigenzinnig.