Schertsfiguur

(...) Verstandige mensen die niet tot de blaaskapel van de monarchie behoren, weten al geruime tijd dat hij het niet kan. Zeker onder de toppolitici die hem aan het werk zagen en in vergaderingen bezig hoorden, zijn de laatste twijfels over zijn bekwaamheid om het ambt uit te oefenen allang verdwenen. Het lukt hem nooit, want te beperkt, geborneerd en rancuneus. Bovendien heeft hij zich in het hoofd gestoken dat hij in de voetsporen van zijn oom moet treden. Ook Boudewijn was een diepgelovige katholiek en 'een man met een zending', maar hij was wel intelligenter, had zich wel onder controle en werd van jongs af met de Belgische realpolitik - koningskwestie, schooloorlog en de staking tegen de eenheidswet - geconfronteerd. Bij de kroonprins ligt het anders. Hij is in de koninklijke serres opgegroeid en leeft in een wereld die allang verdwenen is en allicht nooit bestaan heeft. (...)

Er zijn argumenten te bedenken waarom een monarchie in een complex land zinvol is en misschien zelfs boven een presidentieel regime te verkiezen is. Een meerderheid van de bevolking, zeker de brave Vlaamse kerkganger, had tot dusver oren naar dat verhaal (sprookje?) en was bereid om er een stuk democratie voor in te leveren. Als de kroon op het hoofd van Filip belandt, zal die bereidheid vlug wegsmelten. Als de burger anno 2007 in staatszaken nog enkele restanten van het ancien régime tolereert, dan is het met mate. Waar hij zijn buik wel van vol heeft, is dat hij door een schertsfiguur wordt vertegenwoordigd. Dat heeft minder met republikeinse gevoelens, nationalistische oprispingen dan wel met elementair zelfrespect te maken, het besef dat gezag en autoriteit, zeker als ze royaal worden gedoteerd, een minimum aan eigentijdse intelligentie moet hebben. Als aan die voorwaarde niet voldaan is, zal het verdwijnen. Ongeacht of het om een dorp, een wereldrijk of een moeilijk bestuurbaar land gaat. De Belgische monarchie heeft de Franse Revolutie meer dan tweehonderd jaar overleefd. Die Belgische uitzondering is alles behalve een bovennatuurlijk mirakel dan wel een historische anomalie. Per definitie komt daar een einde aan, zelfs in het land van Magritte en Delvaux.

Paul Goossens in De Morgen, 3 februari 2007