Deflatiespook

Op het eerste zicht maken we toch vorderingen. Nog maar een jaar, misschien twee, geleden kreeg je enorme ladingen "bewijzen" op je dak dat deflatie helemaal geen probleem was, integendeel zelfs, en dat in elk geval al dat overheidsoptreden alleen maar tot inflatie, hyperinflatie, superhyperinflatie (enzovoort) ging leiden.

Intussen schijnen toch al veel mensen gewoon naar de feiten te kijken (en niet langer alleen naar de theorie "er is veel overheidsoptreden en dus zal er veel inflatie komen") en te zien dat er deflatie dreigt, èn dat dat een probleem is.

Misschien, heel misschien, zal er stilaan zelfs een besef groeien dat er ook theorieën bestaan die het hebben over de omstandigheden waarin veel overheidsoptreden *niet* inflatoir is en dat het deflatieprobleem vandaag belangrijker kan zijn dan de mogelijkheid van inflatie morgen, of overmorgen, of binnen tien jaar, of binnen een eeuw, of samen met de komst van het rode Paradijs?

Veiligheidshalve zal ik in dit vroege stadium maar geen "grote namen" noemen...

Deflatie is de enige hoop voor herstel. Als men armer is geworden, heeft men behoefte aan dalende prijzen en lonen. Centrale bamkiers zijn vijanden van het herstel omdat ze geld zullen bijdrukken en daarmee spaarders zullen straffen, en verspillers zoals overheden zullen helpen. deze aantasting van de waarde van het geld zorgt ook voor onzekerheid.

Er wordt weer veel verwarring geschapen hier boven.

1) Men moet een onderscheid maken tussen PRIJSvanderingen en VOLUME (of REELE) veranderingen. Inflatie en/of deflatie hebben betrekking op prijsveranderingen. Laagconjunctuur (recessie) en/of hoogconjunctuur (boom) hebben betrekking op volume veranderingen.

2) Die fenomenen kunnen in allerlei combinaties voorkomen, maar de meest frekwente in ontwikkelde landen vandaag is de combinatie (moderate) inflatie met hoogconjunctuur.

3) Waar het eigenlijk op aan komt is dat het (reeel) inkomen=output, dus volumes, in een economie zou groeien of toenemen. Dan 'groeit' de economie en worden de mensen rijker in REELE termen. Er zijn veel empirische (statistische) gegevens die aantonen dat moderate inflatie economische groei het 'best' bevordert op lange termijn. Deflaties zijn niet groei-bevorderend in het algemeen.

4) Wanneer Corluy zijn agst uitspreekt voor een "Japanscenario met deflatie", dan bedoelt hij daarmee: een lange periode van (reele) inkomensstagnatie die gepaard gaat met deflatie (dalend algemeen prijsniveau). Ik denk ook dat hij gelijk heeft waar hij zijn voorkeur uitspreekt voor het Duits beleid vandaag (althans m.b.t. sparen en geen verdere overheids-'stimulatie').

Toen de overheid zich nog niet bemoeide met de conjunctuur ging deflatie vaak genoeg samen met economische groei en perioden van voorspoed. Neem de Verenigde Staten, tweede helft 19de eeuw. Deflatie: 30%, economische groei: 110%.

Het verband tussen deflatie en depressie is doorheen de geschiedenis eigenlijk zeer zwak gebleken. Ja, in de jaren dertig was er sprake van deflatie en nadien volgde de grote depressie. Vergeten wordt echter dat Hoover het bedrijfsleven dwong om de nominale lonen op peil te houden. Gecombineerd met dalende consumentenprijzen leidde dat tot stijgende kosten voor de bedrijven, en dus toenemend aantal faillissementen. Het is die combinatie en niet de deflatie an sich die de depressie heeft veroorzaakt. Let op: het waren dus niet de vakbonden of de werknemers die zorgden voor "sticky wages", het was de overheid en het bedrijfsleven zelf.