België is een land met zware communautaire problemen, maar gelukkig gaat het om een geweldloos conflict. De laatste keer dat er doden in de straten vielen bij een communautair getint politiek conflict, was in 1950 in Grâce-Berleur, naar aanleiding van de koningskwestie. Communautair, omdat een referendum een Vlaamse meerderheid voor en een Waalse meerderheid tegen de terugkeer van koning Leopold III had opgeleverd.

Dat het communautaire conflict geweldloos is en blijft, komt ongetwijfeld door het koesteren van de kunst van het Belgische compromis en door het besef dat nobele deugd van de wederkerigheid, reciprociteit, essentieel is in de verhoudingen tussen de taalgemeenschappen.

Er wordt door populisten wel eens schamper gedaan over de wafelijzerpolitiek (geld voor de Vlaamse haven van Zeebrugge wordt gecompenseerd met geld voor Waalse scheepsliften die ongebruikt liggen weg te roesten), maar het is dank zij dat reciproque wafelijzer dat er achtenvijftig jaar lang geen doden gevallen zijn in de straten. Welaan dan!




Daarom deze bescheiden suggesties voor de komende onderhandelingen van gemeenschap tot gemeenschap, suggesties die gebaseerd zijn op het proven track record van het wafelijzermodel.

1. Een corridor tussen Ukkel en Waterloo? Alléén als er bij wijze van wederkerigheid ook een corridor tussen Voeren en Zichen-Zussen-Bolder komt, over het grondgebied van de Waalse gemeenten Bitsingen ("Bassenge") en Wezet ("Visé").


View Larger Map

2. Inschrijvingsrecht voor Franstaligen uit de Rand in Brussel? Alléén als Nederlandstaligen in Waals-Brabant ook inschrijvingsrecht krijgen in Brussel.

3. Aanhechting van een Vlaamse faciliteitengemeente bij Brussel? Alléén als er bij wijze van wederkerigheid een Brusselse gemeente naar Vlaanderen verhuist. Ganshoren bijvoorbeeld, waar de shoppingcentra naar het schijnt toch aan het vervlaamsen zijn. En in ruil voor een piepkleine gemeente als Linkebeek zijn we best tevreden met een dunbevolkte maar niettemin nuttige Brusselse wijk als de Heizel of Neder-over-Heembeek.

4. De sinds 1966 wettelijk verplichte tweetalige dienstverlening in Brusselse OCMW-ziekenhuizen hebben jullie tot nu toe nog niet kunnen verwezenlijken omdat jullie geen geschikt tweetalig personeel vinden? Kortom, jullie willen wel, maar jullie kunnen niet? Wel, die 400 miljoen euro Vlaams geld dat moet dienen voor de gezondmaking van de federale begroting, dat willen wij dolgraag doorstorten, maar we kunnen niet. Dat hebben we zelf te hard nodig. Maar denk vooral niet dat het een kwestie van niet willen is, het is écht - met de hand op het hart - van niet kùnnen.

5. Een federale kieskring? In plaats van de politici van over de taalgrens naar de anderstalige burger te laten komen, lijkt het me beter om de burgers de kans te geven om over de taalgrens te stemmen. Een veralgemeend inschrijvingsrecht dus, wat meteen een oplossing biedt voor BHV. Een veralgemeend inschrijvingsrecht voor alle burgers van heel België, die zich voor verkiezingen mogen inschrijven in de kieskring van hun keuze, totaal los van hun officiële woonplaats. Het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde kan dan zonder problemen gesplitst worden zonder dat de Franstaligen hier nadeel van ondervinden. Zo'n veralgemeend inschrijvingsrecht lijkt me beter dan een federale kieskring. De burger die daar een reden meent voor te hebben, kan buiten het kiesarrondissement van zijn woonplaats gaan stemmen. Deze regeling geldt nu al voor Belgen in het buitenland. Als deze regeling uitgebreid wordt tot alle Belgen, dan kunnen Vlaamsgezinden zich bij wijze van stunt voor de gemeenteraadsverkiezingen massaal inschrijven in Durbuy, Komen ("Comines") of Geldenaken ("Jodoigne"). Franstaligen kunnen zich uiteraard ook inschrijven in Knokke-Zoute zonder dat ze daarvoor moeten verhuizen. Naar het schijnt lag deze denkpiste ooit al eens op de onderhandelingstafel, maar omdat ze van Bart De Wever kwam maakte ze geen kans.

6. Ook het gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde kan uiteraard zonder problemen en zonder toegeving gesplitst worden, omdat elke burger nu al het recht heeft om rechtspleging te eisen in de taal van zijn keuze. Naar het schijnt ligt deze splitsing echter nog moeilijker dan de splitsing van het kiesarrondissement. Daarom stel ik voor om het gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde meteen uit te breiden met het gerechtelijk arrondissement Nijvel. Ook de Nederlandstaligen in Waals-Brabant zijn dan verzekerd van eerstelijns-rechtshulp in het Nederlands. Waarmee er weer reciprociteit is.

Worden deze voorstellen afgeketst, dan wordt meteen duidelijk wie er niet te vinden is voor reciprociteit in de communautaire verhoudingen.