Karel De Gucht bij het LVV

Woensdagavond was VLD-voorzitter Karel De Gucht te gast bij het Liberaal Vlaams Verbond. In het statige Hôtel Métropole in hartje Brussel voelde radiojournalist Jos Bouveroux hem aan de tand over de actualiteit. Natuurlijk vormde de verkiezingsuitslag en de regeringsformatie de hoofdmoot van de avond. Het vlijmscherpe analysevermogen en het rechtlijnig-rationele denken van De Gucht vormden een gewaardeerd contrast met de emo-politiek van de laatste weken, en maakten van de avond een hoogst interessant evenement. De Gucht is tevreden met de verkiezingsuitslag van zijn partij, die slechts één tiende van een procent verschilde van de pronostiek die hij vooraf gemaakt had. Dat Elio Di Rupo eerder die dag met een informatie-opdracht werd belast, vindt Karel De Gucht niet echt noodzakelijk. Het informateurschap moet aan de Waalse publieke opinie duidelijk maken dat Di Rupo, die erin geslaagd is zijn partij uit een diep dal te halen, de winnaar is. De Gucht verwacht dat de nieuwe regering er eind juni kan komen, na onderhandelingen die ongetwijfeld hard zullen worden. De belangrijkste factor die de onderhandelingen zal beïnvloeden, is de krappe financiële ruimte omwille van de economische laagconjunctuur. Met een economische groei van 0,6% dit jaar en in het beste geval 1,2% volgend jaar, zien de vooruitzichten er zéér somber uit. De groei zou boven de 2,5% moeten uitkomen om op een comfortabele manier een goed beleid te kunnen voeren. De Gucht deed tal van opmerkelijke uitspraken, die we voor u op een rijtje zetten.


Over Steve Stevaert: "Eén van de problemen in België is momenteel dat men alles gelooft wat Stevaert zegt. De media-hype rond Steve Stevaert heeft geleid tot de verkiezingsoverwinning van de SP.a. Vraag is of de SP.a deze trend zal kunnen volhouden".

Over het gelijktijdig organiseren van federale, regionale en Europese verkiezingen: "Iedereen is ervoor, behalve Geert Bourgeois. Technisch wordt het evenwel niet eenvoudig om ze te synchroniseren. Nieuwe federale verkiezingen in 2004 lijken uitgesloten, de SP.a zal dat nooit aanvaarden na hun opmerkelijke winst. Dus lijkt 2009 de vroegste datum waarop we gelijktijdige verkiezingen kunnen organiseren."

Over de Vlaamse Regering: "Dat wordt de facto een regering van lopende zaken tot aan de verkiezingen van 2004." Wordt Steve Stevaert minister-president? "Over mijn lijk".

Over de N-VA: "Die komt in 2004 wellicht boven de kiesdrempel uit. De huidige uitslag is toch nog altijd hoger dan verwacht, ik had niet gedacht dat ze zo dicht tegen de kiesdrempel zouden aanbotsen".

Over Spirit, wordt Spirit geen onvoorspelbare factor in de politiek?: "Spirit is Bert Anciaux. Anciaux past zijn ideeën aan aan zijn politieke overlevingsdrang. Stevaert kan zeer goed omgaan met dergelijke fenomenen. Ik verwacht bijgevolg geen problemen in dat verband".

Over de VLD: "De VLD scoort structureel altijd 2% lager bij Vlaamse verkiezingen dan bij federale verkiezingen. Het is bijgevolg weinig realistisch om volgend jaar opnieuw op 24% van de stemmen te rekenen. Een progressief front SP.a-Spirit-Agalev vormt geen bedreiging voor de VLD. Veel belangrijker is hoe de partij reageert op het verder uiteenrafelen van de CD&V. De partij moet ook verder vernieuwen en verjongen, zoniet zit de VLD over vijf jaar met een generatieprobleem."

Over Ward Beysen en het Liberaal Appel: "Beysen is politiek failliet. Volgens De Morgen gaat hij overstappen naar het Vlaams Blok. De verruiming van de VLD heeft verkrampte reacties in de partij opgewekt. Beysen heeft het ongenoegen evenwel veel hoger ingeschat dan het in werkelijkheid was. Hij heeft zich misrekend. De VLD is niet veranderd, maar Beysen paste niet meer in de VLD".

Over de CD&V: "Die zal het zeer lastig krijgen met nog eens 4 jaar oppositie. Het ACV zal contact zoeken met linkse partijen om zijn zuil te kunnen bestendigen. Bovendien zit de CD&V met een ernstig generatieprobleem".



Over nieuwe stappen in de staatshervorming. Komen die er nu niet, omdat Wallonië geen geld meer nodig heeft? "Wallonië heeft wel degelijk geld nodig, zij het in federale dossiers. De gezondheidszorg, de NMBS, de Post, Kyoto, het zijn stuk voor stuk dossiers die enorm communautair geladen zijn. Verwacht dus niet zozeer nieuwe institutionele, maar vooral praktische stappen in een verdere defederalisering van allerlei diensten en mechanismen.

Over het Vlaams Blok: "Sven Gatz heeft hierover in De Morgen een hoogst interessant opiniestuk geschreven". "Het Blok behaalt stemmen van drie groepen: de ultra-nationalisten (een klein deel), de racistische kiezers (meer dan je denkt, meer dan de 18% die voor het Blok stemt), en de sleutelgatkiezers, mensen die alles beoordelen vanuit de optiek van één concreet probleem waarmee ze geconfronteerd worden. Deze drie categorieën van kiezers zijn nauwelijks tot andere ideeën brengen, je kan er niet rationeel mee in discussie gaan". Naast een viscerale afkeer voor het ideeëngoed van het Blok, merkten we in de uitspraken van Karel De Gucht ook een nauwelijks verholen bewondering voor de technische aanpak van de Blok-campagnes, en de manier waarop de Blok-leiders hun partij als een geoliede machine doen functioneren. Verwacht van De Gucht vooral niet dat hij het Blok onderschat of minimaliseert. Over het feit dat het Blok in Gent minder stemmen haalde: "Twee oorzaken: de acculturatie van Turkse migranten die zich steeds beter integreren, en de stadsrenovatie in de (vroeger verpauperde) industriële gordel rond Gent, een verdienste van Frank Beke en zijn ploeg. Hetzelfde fenomeen kan je zien in Blankenberge".

Over het cordon sanitaire. Moet je het Blok mee betrekken in één of ander lokaal bestuur, in de hoop dat ze hun onkunde aantonen? "In een bestuur zouden Blok-mandatarissen het niet veel slechter doen dan de andere partijen. Verwacht niet dat ze daar flaters opstapelen, daar zijn ze veel te slim voor".

Over de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde: "Dat is wenselijk, maar het is verdomd moeilijk. Aan Vlaamse kant bestaat daar geen eensgezindheid over. De Vlaamse Brusselaars zijn er niet zo voor te vinden, ze vrezen dat ze verweesd achterblijven".

Waarom extreem-rechts nauwelijks van de grond komt in Wallonië: "De extreem-rechtse partijen aldaar zijn amateurs, in tegenstelling tot de professioneel geoliede partijmachine van het Vlaams Blok. Bovendien steunt de politieke cultuur in Wallonië meer op cliëntelisme, wat de bevolking een groter gevoel van geborgenheid geeft".

Conclusie: al bij al een hoogst interessante avond. We kunnen Karel De Gucht volgen in de meeste van zijn analyses. Behalve wanneer hij stelt dat Beysen veranderd is, en de VLD niet. Beiden zijn veranderd: de VLD is weggegroeid van de Burgermanifesten die Verhofstadt in de jaren '90 schreef, en Beysen is nogal eenzijdig de nadruk gaan leggen op migrantenproblematiek en criminaliteit. Beiden zijn overduidleijk van elkaar weggegroeid, maar het zou De Gucht sieren als hij het aandeel van de VLD in die (wellicht onvermijdelijke) evolutie zou erkennen.