Open brief aan mijn linkse vrienden

Vrienden,

Steven Horwitz
In de laatste twee weken heb ik jullie vaak horen zeggen dat de huidige financiële puinhoop werd veroorzaakt door het falen van de vrije markt en van de deregulering. Ik heb jullie horen zeggen dat de drang naar winst, de kern van vrije markten, de kern vormt van onze problemen. En ik hoorde jullie zeggen dat alleen een belangrijke tussenkomst van de overheid in de financiële markten deze problemen kan oplossen, misschien zelfs voor eens en voor altijd. Ik vraag jullie - om het met de woorden van Oliver Cromwell te zeggen - om in de komende minuten te overwegen dat jullie fout zijn. Overweeg dat zowel jullie diagnose als jullie oplossing fout zouden kunnen zijn.

Overweeg even dat de problemen en deze rotzooi veroorzaakt werden door diezelfde vormen van overheidsregulering die jullie nu voorstellen. Overweeg dat in plaats daarvan dat de gevolgen van het winstmotief die jullie afkeuren, afhangen van de stimulansen die door instellingen, regelgeving en beleid worden gecreëerd, die in dit geval ertoe leidden dat winstzoekers wel grote schade aanrichten. Overweeg in plaats daarvan dat de regelgeving die de oorzaak kan zijn, zoals vaak in de Amerikaanse geschiedenis werd gesteund door dezelfde bedrijven die gereguleerd werden, omdat zij profiteerden van die regelgeving, ook al was die regelgeving nadelig voor ons. Denk daaraan als je om meer van hetzelfde vraagt, met de bedoeling om het probleem op te lossen. Overweeg tot slot waarom je ooit zou denken dat de rijken en machtigen een nieuw regelgevend proces niet in hun voordeel zouden ombuigen.

Een van de grootste waandenkbeelden in de huidige crisis is de bewering dat dit het gevolg is van hebzucht. Het probleem met deze verklaring is dat hebzucht altijd een kenmerk is van de menselijke interactie. Dat is altijd zo geweest. Waarom zou hebzucht nu plots zoveel schade hebben veroorzaakt? En waarom alleen in één sector van de economie? Is er elders ook niet heel veel hebzucht? Bedrijven streven inderdaad winst na. En zij zullen winst zoeken op die plaatsen waar de institutionele prikkels dusdanig zijn dat er winst beschikbaar is. In een vrije markt maken bedrijven winst door de goederen te leveren die beantwoorden aan de wensen van de consumenten, tegen prijzen die de consumenten bereid zijn ervoor te betalen. (Vrienden, stop nu niet met lezen als jullie het hier niet mee eens zijn - nu weet je hoe ik mij voel wanneer jullie beweren dat deze crisis een falen van de vrije markt is - lees tenminste door tot op het einde van deze alinea.) Regelgeving, beleid, zelfs de retoriek van machtige politici kunnen de stimulansen voor winst veranderen. Regulering kan het moeilijker maken voor bedrijven om hun risico te minimaliseren, door te eisen dat zij leningen verstrekken aan marginale kredietnemers. Overheidsinstellingen kunnen banken aanmoedigen om extra risico's te nemen, door het geven van een impliciete staatsgarantie. Het beleid kan het eigenbelang in de richting sturen van activiteiten die alleen nuttig zijn voor de bedrijfswinsten, maar niet voor het algemeen belang.

Velen onder jullie hebben terechte kritiek op de ethanolwetgeving, die het voor maïstelers rendabel maakt om over te schakelen van maïsproductie voor voedsel naar maïsproductie voor brandstof. Dat heeft wereldwijd tot hogere voedselprijzen geleid. Het is interessant dat jullie terecht de schuld leggen bij het beleid, en niet bij hebzucht en winstbejag! Bij de huidige financiële crisis is het volkomen analoog.

Geen enkele vrijemarkteconoom denkt dat hebzucht altijd goed is. Wat wij goed vinden zijn instellingen die inspelen op het eigenbelang van private actoren, door hen te belonen voor de dienstverlening aan het publiek, en niet alleen aan henzelf. Wij geloven dat dat is wat echte vrije markten doen. Markttransacties zijn voor beide partijen voordelig. Als de wet dat overhoop haalt door slecht gedefinieerde spelregels of door die spelregels via regelgeving om zeep te helpen, dan leidt het streven naar eigenbelang niet langer naar wederzijds voordeel. De privé-sector maakt dan winst door enge politieke doeleinden te dienen in plaats van het algemeen belang. In dat geval heeft hebzucht slechte gevolgen. Dat is slecht, niet omdat het om hebzucht of eigenbelang gaat, maar omdat de institutionele context het streven naar eigenbelang een maatschappelijk niet-productieve weg opstuurt.

Dit, vrienden, is precies wat ons gebracht heeft tot de crisis waar wij ons nu in bevinden.

Als jullie de vastgoedcrisis en de kredietcrisis een falen van de vrije markt noemen, of het resultaat van ongeremde hebzucht, dan gaan jullie voorbij aan de vele overheidsregels, beleidslijnen, en politieke uitspraken die zowel de "vrijheid" van deze markt verminderd hebben als het streven naar eigenbelang een weg opstuurde die tot rampzalige gevolgen - zowel bedoelde als onbedoelde - heeft geleid. Laat me even overlopen welke prominente rol de overheid heeft gespeeld in dit drama.

Om te beginnen zijn Fannie Mae en Freddie Mac "door de overheid gesponsorde bedrijven". Hoewel ze technisch gezien privé-eigendom zijn, hebben ze bijzondere privileges die verleend zijn door de overheid, worden ze gecontroleerd door het Congres, en, belangrijker nog, werkten ze met de duidelijke belofte dat als ze zouden falen, ze zouden worden uitgekocht. Dat is nauwelijks een "vrije markt". Alle spelers in de markt voor hypothecair krediet wisten dat van bij het begin. In de vroege jaren 1990 vergemakkelijkte het Congres de kredietvoorwaarden van Fannie en Freddie (op één vierde van het eigen vermogen dat vereist wordt van commerciële banken), zodat ze meer leningen konden verstrekken aan arme gebieden. Het Congres creëerde ook een regelgevend agentschap voor hen, maar dit bureau moest jaarlijks bij het Congres een nieuwe aanvraag indienen voor zijn budget (iets wat geen enkele andere financiële regelgever moet doen). Dat zorgde ervoor dat het aan het Congres precies zou vertellen wat ze wilden horen: "alles gaat goed". In 1995 kregen Fannie en Freddie toestemming voor de subprime-markt. Terzelfder tijd maakten de regelgevers het moeilijker voor banken die niet genoeg leningen verstrekten aan achtergebleven gebieden. Verschillende pogingen werden ondernomen om de Fannie en Freddie in te tomen, maar die haalden in het Congres onvoldoende stemmen, vooral omdat beide organisaties belangrijke campagnebijdragen betaalden aan leden van beide partijen. Zelfs de New York Times zag al in 1999 precies wat er kon gebeuren dankzij deze zeer onvrije markt, en waarschuwde dat Fannie en Freddie zouden moeten worden uitgekocht als de woningmarkt zou dalen.

Wat de zaken nog ingewikkelder maakte, was de verlenging/herziening in 1994 van de Community Reinvestment Act uit 1977. De CRA vereist dat banken een bepaald percentage van hun leningen verstrekken aan hun plaatselijke gemeenschappen, met name wanneer deze gemeenschappen het economisch moeilijk hebben. Bovendien heeft het Congres uitdrukkelijk bevolen aan Fannie en Freddie om hun leningen uit te breiden naar leners met marginale kredietwaardigheid, om het bezit van eigen woningen uit te breiden. Dit alles samen creëerde een enorme winst en politieke stimulansen voor banken en voor Fannie en Freddie om te lenen aan meer risicovolle kredietnemers met lage inkomens. Hoe goedbedoeld deze pogingen ook waren om meer Amerikanen een eigen huis te laten bezitten, het dwingen van banken om dat te doen en het kunstmatig verlagen van de kosten daarvan, vormt een groot deel van het probleem waarin we ons nu bevinden.

Tegelijkertijd stegen de woningprijzen, zodat mensen met grote hypotheken met kleine betalingen dachten dat ze dat konden beheersen, en dat inspireerde een hele reeks van nieuwe hypotheekinstrumenten. Interessant is dat de prijzen het meest stegen in die steden met een strenge ruimtelijke ordening, wat verklaart waarom niet elke stad in dezelfde mate werd getroffen door de stijgende woningprijzen. Deze regulering belette dat bepaalde soorten grond werden gebruikt voor het bouwen van woningen. Daardoor kon het aanbod de stijgende vraag naar huisvesting maar traag volgen. Het resultaat was snel stijgende prijzen. In gebieden met minder strenge ruimtelijke verordeningen was het effect van de stijgende woningprijzen veel geringer. Nogmaals: het was regelgeving, en niet de vrije markt, die de stuwende kracht was van het streven naar winst en een belangrijke factor vormde voor de prijsstijgingen die de basis vormden voor de uit de hand gelopen leningexplosie.

Terwijl dit alles gebeurde, pompte de Federal Reserve - in naam privaat, maar met enorme monopolie-privileges toegekend door de overheid - geld in het kredietsysteem en dreef ze de rentetarieven lager en lager. Deze toestroom van krediet wakkerde de leningexplosie verder aan. Met voldoende middelen beschikbaar, dankzij uw vriendelijke monopolistische centrale bank (nauwelijks iets te maken met vrije markt), konden banken het zich veroorloven om steeds risicovoller en gevaarlijker te blijven lenen.

Het laatste hoofdstuk van het verhaal is dat in 2004 en 2005, na de boekhoudschandalen bij Freddie, zowel Freddie als Fannie boete deden aan het Congres door in te stemmen met uitbreiding van hun kredietverlening aan klanten met lage inkomens. Beiden gingen akkoord met het aankopen van grote hoeveelheden subprime en Alt-A leningen, wat aan de banken groen licht gaf om ze toe te kennen. Van 2004 tot 2006 steeg het percentage van leningen in die risicovolle categorieën van 8% tot 20% van de nieuwe Amerikaanse hypotheken. En de kwaliteit van deze leningen daalde: de afbetalingen werden geleidelijk aan kleiner, en steeds meer leningen begonnen met lage rentepercentages die later opwaarts zouden worden herzien. De banken aanvaardden risicovollere leners, want ze wisten dat ze een gegarandeerde koper hadden voor deze leningen: Fannie en Freddie, natuurlijk gesteund door ons als belastingbetalers. Ja, de banken waren "hebzuchtig" naar nieuwe klanten en risicovollere leningen, maar ze reageerden op prikkels gecreëerd door goedbedoelde maar misplaatste ingrepen van overheden. Het zijn deze interventies die uiteindelijk verantwoordelijk zijn voor de riskante leningen die slecht afliepen en die het centrum vormen van de huidige crisis, en niet de "vrije markt".

De huidige puinhoop is dus duidelijk veroorzaakt door overheidsbemoeienis met de vrije markt, van de door de Fed aangeleverde brandstof via de CRA en de ruimtelijke ordening tot Fannie en Freddie en het creëren van een kunstmatige markt voor risicovolle hypotheken op vraag van het Congres om het eigen-woningbezit te verhogen bij gezinnen met lage inkomens. Dankzij deze tussenkomst hebben vele van deze gezinnen niet alleen hun huizen verloren, maar ook het spaargeld dat zij misschien een paar jaar hadden kunnen houden om te gebruiken voor het verwerven van een minder risicovolle hypotheek op een goedkoper huis. Al deze ingrepen in de markt creëerden de prikkel en de middelen voor de banken om winst te maken uit leningen die in een werkelijk vrije markt nooit zouden hebben bestaan.

Vermeldenswaard is dat regelgeving, beleid en interventies vaak werden gesteund door particuliere belangen. Fannie en Freddie maakten miljarden terwijl de woningprijzen stegen, en hun CEO's werden rijkelijk betaald. Hetzelfde gold voor de verschillende banken en andere tussenpersonen in de hypotheekmarkt, die het risico hielpen spreiden en waarderen, inclusief diegenen die allerlei fonkelende nieuwe financiële instrumenten ontwierpen die de verhoogde risico's van wanbetaling moesten helpen beheersen. Ze speelden een wonderlijk spel, en de financiële markten waren blij met Fannie en Freddie als gulzige kopers van hun risicovolle leningen, wetende dat de Amerikaanse belastingbetaler er nog altijd is indien nodig. De geschiedenis van de regelgeving voor het bedrijfsleven in de VS is een geschiedenis van bedrijven die regelgeving voor hun eigen doeleinden gebruiken, ongeacht het aura van algemeen belang dat erboven hangt. Dat is precies wat er gebeurd is op de woningmarkt. En het is ook de reden waarom pleidooien voor meer regelgeving en meer interventie zo misplaatst zijn: die middelen hebben in het verleden gefaald, en ze zullen opnieuw falen omdat diegenen wiens winsten op het spel staan, diegenen zijn die de middelen en de macht hebben om het spel in hun voordeel om te buigen.

Ik weet, vrienden, dat jullie bezorgd zijn over de macht van het bedrijfsleven. Dat ben ik ook, net als vele van mijn collega's vrije-markt-economisten. Wij geloven eenvoudigweg - en we denken dat we de geschiedenis aan onze kant hebben - dat de beste manier om de macht van de bedrijven in toom te houden, een competitieve markt is, en de macht van de consument (omkaderd, uiteraard, door wettelijke verbodsbepalingen op dwang en fraude). Concurrentie speelt gemene, stoute bedrijven tegen elkaar uit in een wedstrijd om ons te dienen. Ja, ze hebben nog macht, maar de negatieve gevolgen ervan worden verzacht. Pas als bedrijven de staat kunnen gebruiken om de spelregels in hun voordeel om te buigen, wordt het effect van hun macht versterkt, precies omdat ze dan de staatsmacht achter zich hebben staan. De huidige crisis toont dit beter dan wat ook aan, zodra je je realiseert wat een grote rol de staat speelt. Als je echt de macht van de bedrijven wil verminderen, geef ze dan geen toegang tot de staat door de regelgevende bevoegdheden van de staat uit te breiden. Dat is namelijk precies wat ze willen, zoals de huidige strijd over de buit van 700 miljard dollar ruimschoots aantoont.

Dit is waarom zo velen van ons die zich inzetten voor een vrije markt, tegenstander zijn van het reddingsplan. Het is het zoveelste voorbeeld van de lange geschiedenis van de privé-sector die zichzelf via de staat probeert te verrijken. Wanneer zij dat doet, biedt dit geen voordelen voor de gewone burger, in tegenstelling tot wat er gebeurt als bedrijven rijk proberen te worden in een concurrerende markt. Bovendien hebben diezelfde bedrijven veel voordeel gehaald uit de regulering die zij steunden en die velen van ons schade berokkende. Velen van ons vinden het uiteindelijke uiteenspatten van de zeepbel en de daaruit voortvloeiende verliezen het verdiende loon voor de vervalsing van het spel en het uiteindelijk gesnapt worden. Hen nogmaals belonen voor hun vervalsing van de spelregels is niet alleen moreel onredelijk, het is zeer slecht economisch beleid, gezien het feit dat het een boodschap aan andere potentiële spelvervalsers is dat ook zij beloond zullen worden voor hun ravage aan de Amerikaanse economie. Als we die bedrijven niet uitkopen zal er wat kortetermijn-pijn zijn, maar dat is de prijs die we betalen voor 15 jaar of meer van zotte leningen. Het voorgestelde reddingsplan zal de pijn niet kunnen voorkomen, maar hem alleen verbergen door een verschuiving en spreiding over de belastingbetalers en over een economie die verzwakt is door het lenen, de belastingen en/of de inflatie die nodig zullen zijn om die 700 miljard dollar te betalen. We zouden beter de korte termijn pijn rechtop dragen, de fouten van onze ontsporingen uitwissen, en vervolgens weer aan de slag gaan in onze vrije markt, zonder dat een ongecontroleerde uitvoerende macht diegenen probeert te "redden" die het meest geprofiteerd hebben van de ontsporingen en intussen het meeste schade hebben berokkend aan onschuldige belastingbetalers.

Wat ik jullie vraag, vrienden aan de linkerzijde, is om niet alleen verder met ons samen te werken in het verzet tegen dit of een soortgelijk reddingsplan, maar om zorgvuldig te overwegen of jullie dezelfde entiteit die de voornaamste oorzaak van deze crisis is de macht willen geven om haar te trachten te genezen. Nieuwe regelgevende bevoegdheden lijken misschien een oplossing, maar dat is wat mensen zeiden toen de CRA werd goedgekeurd of wanneer Fannie en Freddie nieuwe bevoegdheden kregen. En de bedrijven die zullen worden gereguleerd zullen de eersten zijn om te bepalen hoe deze reguleringen worden verwoord en toegepast. U kunt nu al raden op welke manier het spel zal worden gemanipuleerd.

Ik weet dat jullie geneigd zijn te denken dat de problemen met deze regulering de schuld zijn van de personen die het moeten regelen. Jullie denken: als Obama kan winnen, en als wij de corrupte Republikeinen aan de kant kunnen zetten, en als wij ethische, goedmenende mensen in de plaats kunnen zetten, dan.... Denk eens na. Om te beginnen heeft bijna elke tussenkomst van de overheid die aan de basis ligt van deze crisis plaatsgevonden onder een Democratische president of een Democratische meerderheid in het Congres. Zelfs toen de Republikeinen het Congres beheersten, omzeilde president Clinton het om de regels inzake risicovolle leningen voor Fannie en Freddie te wijzigen. Ik wil hier de schuld voor de huidige crisis niet op de Democraten schuiven. Die schuld gaat op voor beide partijen. Mijn punt is dat de hoop dat de "juiste mensen" aan de macht dergelijke problemen zullen verhinderen, naïef is en geen rekening houdt met de geschiedenis. Hoezeer bedrijfsbelangen ook in het spel waren, ze werden geholpen en versterkt door goedbedoelde pogingen van welmenende mensen. Het probleem is dat er veel ongewenste en onbedoelde gevolgen waren, die meestal wel voorspelbaar waren en ook voorspeld werden. Het maakt niet uit welke partij er aan het roer staat: regulering heeft altijd onbedoelde gevolgen en loopt het risico om gekaapt te worden door die privé-belangen die het meest op het spel hebben staan. De geschiedenis staat vol van de gevallen waarin mensen met een morele of ideologische agenda objectieve bondgenoten zijn met zij wiens materiële belangen op het spel staan, zelfs wanneer die twee groepen meestal tegenover elkaar staan. Dit is het beroemde fenomeen van "Baptisten en Smokkelaars".

Als jullie al tot hier geraakt zijn, dan ben ik jullie zeer dankbaar. Of jullie nu instemmen met dit betoog of niet, ik vraag jullie één ding: het verhaal dat ik jullie in het begin vertelde over de rol van het overheidsingrijpen bij deze crisis is waar, ongeacht jullie eventuele ruimere conclusies over de oorzaken en oplossingen. Zelfs als je mijn argument niet gelooft dat meer regulering niet de remedie vormt, dan zouden jullie de bewering dat deze crisis de schuld is van de "vrije markt" nu toch als een voor de hand liggende leugen moeten doorzien. Ik hoop dat jullie, in de geest van fair play, zullen stoppen met die bewering als jullie spreken en schrijven over de gebeurtenissen van de afgelopen twee weken. We kunnen het te goeder trouw oneens zijn over wat er te doen valt, en wij kunnen het te goeder trouw oneens zijn over de mate waarin het ingrijpen van de overheid de problemen heeft veroorzaakt, maar de schuld geven aan een niet-bestaande vrije markt voor een crisis die duidelijk tot op zekere hoogte het resultaat was van uitgebreide overheidsingrepen in die markt, is oneerlijk. Ik hoop jullie toch daarvan te hebben overtuigd.

Tot slot kan ik jullie alleen maar vragen om te blijven nadenken. Deze crisis verklaren door hebzucht zal je niet ver brengen, vermits hebzucht, net als de zwaartekracht, een constante is in onze wereld. De crisis verklaren als een mislukking van de vrije markt botst met de evidente waarheid dat deze markten verre van vrij waren van overheidsinmenging. Bedenk dat jullie zich misschien vergissen. Bedenk dat overheidsingrepen, en niet de vrije markten, winstzoekers ertoe brachten om activiteiten te ondernemen die de economie hebben geschaad. Bedenk dat overheidsingrijpen de banken en andere organisaties ertoe hebben gebracht om risico's te nemen die ze anders nooit zouden nemen. Bedenk dat centrale banken de enige organisaties zijn die in staat zijn tot het aanwakkeren van deze brand door middel van veel krediet. En bedenk dat diverse reguleringen banken tot slechte leningen hebben gedwongen en tot kunstmatig opgedreven prijzen hebben geleid. Bedenk tot slot dat de particuliere sector die overheidsinterventie en regulering graag steunt, omdat ze rendabel is.

De voorstanders van vrije markten zijn op dit moment niet jullie vijanden. Het echte probleem is hier het huwelijk van bedrijfsmacht en staatsmacht. Dat is het corporatisme waar wij beiden tegen zijn. Ik vraag jullie alleen dat jullie overwegen of een dergelijk corporatisme niet de echte oorzaak is van deze puinhoop, en dat jullie daarom herbekijken of vrije markten de oorzaak zijn en of meer regulering de oplossing is.

Bedankt voor het lezen.

Steve

Steven G. Horwitz, Professor of Economics, St. Lawrence University, Canton, New York - 28 september 2008 [vertaald en gepubliceerd met toestemming van de auteur - oorspronkelijke Engelstalige versie]

Reacties

#69833

Avondlander

 

In het licht van dit briljant betoog smaakt mijn laatste commentaar (#69831) een beetje naar (fletse) vijgen na Pasen.
Dus Koen Robeys en Skywalker, in plaats van mij voor schut te proberen stellen kan je nu deze auteur van repliek proberen dienen...

#69836

Benny Marcelo

 

Steve uit New York heeft vast nog nooit over de maakbaarheid van de maatschappij volgens Steve uit Hasselt gehoord.
De ethanolwetgeving is een prachtig voorbeeld over hoe het misloopt als de staat ingrijpt. De Groen! zullen het graag horen.

#69837

Thomas

 

2 beweringen die volgens mij meer uitleg nodig hebben :

- "[Fannie Mae en Freddie Mac] werkten met de duidelijke belofte dat als ze zouden falen, ze zouden worden uitgekocht"
==> ?? de Amerikaanse overheid gaf reeds staatsgaranties nog VOOR de crisis begon ?? Dat wil ik zwart op wit zien in een wet...

- "Bovendien heeft het Congres uitdrukkelijk bevolen aan Fannie en Freddie om hun leningen uit te breiden naar leners met marginale kredietwaardigheid"
==> ?? BEVOLEN ?? Ik zou denken "vergemakkelijkt kredietverstrekking", maar dat wil nog niet zeggen dat 20% van de nieuwe hypotheken niet meer terugbetaald kunnen worden ??

Iets zegt mij dat dit bij de haren getrokken is. Dit zou immers willen zeggen dat de volledige krediet crisis zou veroorzaakt zijn door het Amerikaans Congres. En als dat zo zou zijn, dan zijn alle commentaren van alle journalisten en financiële experts over de oorzaken van de crisis onjuist.

Dat de kredietverstrekking versoepeld werd en de rente laag was, OK : de overheid is verantwoordelijk. Maar dat daarom de banken zomaar iedereen een lening geven tegen de gekste voorwaarden ? Lijkt me toch niet de schuld van de overheid maar ik kan mij vergissen natuurlijk.

Ik ben dus erg geïnteresseerd in een bewijs voor die stellingen. En vervolgens wil ik Greet De Keyser & co horen zeggen "het is de schuld van overheidsinmening in de banksector".

#69838

Benny Marcelo

 

Thomas,
Iemand van de BRT horen zeggen dat overheidsingrijpen ergens de schuld van is???

En als de overheid beide banken niet de opdracht tot het verstrekken van toegankelijke leningen heeft gegeven, waarom moesten die dan een begroting voorleggen aan het congres?

#69840

A.Rouet

 

Bij de implosie van het communisme zal er in Moskou nog wel een ontgoochelde Sovjet-economieprofessor zijn te vinden geweest die zijn rechtse vrienden het succes van zeventig jaar planeconomie haarfijn ( nou ja) wist uit te leggen.

#69841

yupie

 

Misschien moeten we een pot bijeenleggen, de voorpagina van DS en DM afhuren, en er deze tekst op publiceren.

#69842

Karl

 

Pff, als jullie nu nog niet doorhebben dat, ondanks al die hooggeleerde economen die de overheidsprocessen adviserend sturen, heel de krisis van vandaag opgezet spel is, weet ik het ook niet meer, hoor.

Steve heeft gelijk, en tussen de regels door kun je lezen dat heel de affaire doelbewust gestuurd werd.

De FED (herinner u, die op illegale wijze gesticht werd) dient niet 'de staat' maar een handjevol privé-bankiers, dezelfde die de EU leegzuigen.

Zie maar wie het bloed van onze wonden zal oplikken.

#69845

joe

 

nagel op de kop, a.rouet.

#69849

Belgica Dividenda Est

 

@ Thomas

Surf een snaar http://lvb.net/item/6609, bekijk het filmpje, vooral rond de tweede minuut.
Staatsgarantie in een wet, nee, maar wel een duidelijk boodschap van de democraten: we depanneren jullie dan wel.

#69851

Johan B

 

@ Thomas
"- "Bovendien heeft het Congres uitdrukkelijk bevolen aan Fannie en Freddie om hun leningen uit te breiden naar leners met marginale kredietwaardigheid"
==> ?? BEVOLEN ??"

Jazeker, bevolen. Door de regering Clinton, met o.a. de National Homeownership Strategy in 1994, en door de regering Bush. Zie:
http://www.manhattan-instit...

Citaat:
"The Clinton administration ramped up such goals, which complicate the GSE's business and thus raise its costs. But even the Bush administration, as part of its "ownership society" focus, has proposed to raise them from 50% of all GSE loans to 57%, with 40% targeted to so-called "under-served areas."

#69856

Cogito

 

hahaha A.Rouet en Joe zitten al te geilen op het definitieve "failliet" van het kapitalisme, en ze kunnen waarschijnlijk de woorden van Marx uit zijn communistisch manifest terzake letterlijk opdreunen.

Dit zal een zware crisis worden. De zwaarste die wij in ons leven gekend hebben. Ik vind echter wel dat er goeds zit in de aanpak van de regeringen die kop over gat en verkeerdelijk miljarden gaan investeren in dit debacle. Ik hoor hen spreken over budgetten die een tiental procent van hun jaarbudgetten omvatten. Wel dat is dan iig geld dat weg is en waar ze geen ander kwaad mee kunnen aanrichten, terwijl verhoging van hun budgetten (belastingverhoging) praktisch uitgesloten zal zijn. Hun nettobudgetten dalen dus en de staat zal derhalve moeten inkrimpen.

#69857

Dixit

 

Het stukje legt uitstekend uit, dat men er in de USA een enorme puinhoop van heeft gemaakt. Kan die mijnheer ook nog even uitleggen waarom wij in Europa hun gebroken potten moeten betalen ?

#69858

Benny Marcelo

 

"Dit zal een zware crisis worden"
Zo negatief zie ik dat niet Cogito. Het failliet van het communisme is al achter de rug. Deze crisis zal misschien de rol van de staat gaan bepalen: minder staat dus.
Rouette denkt voor de werknemer te denken en Joe denkt nog dat werkmensen typkes zijn die op commando van de vakbond in een vuilzak gaan lopen. (uiteraard zijn die er) Dat het nu precies werknemers zijn van staatsbedrijven of aanverwanten die om de haverklap in een vuilzak lopen heeft hen tot hiertoe nog niet aan het denken gezet.

#69860

dendof

 

"Kan die mijnheer ook nog even uitleggen waarom wij in Europa hun gebroken potten moeten betalen ?"

Omdat mensen in Europa ook geinvesteerd hebben in securities gebaseerd op o.a. de hypotheekopbrengsten van ongetrouwde Wanda met vijf kinderen van allemaal verschillende vaders, en lijmsnuivende Joe en dealende Abdul-Malik-Jafar.

#69861

kurt

 

Thomas, of de Amerikaanse overheid garant zou staan was uiteindelijk voor een rechter om te bepalen. Maar in augustus j.l. werd er nieuwe wetgeving aangenomen die expliciet de mogelijkheid biedt om deze organisaties failliet te verklaren (receivership). Zie ook dit artikel over de impliciete garanties die voorheen bestonden: http://papers.ssrn.com/sol3...

#69862

Dixit

 

Juist, dendof, maar u en ik denken weer te simpel. Ik had er graag zo'n ronkend verhaal bij gedacht. Hoe krijgt men het immers voor elkaar om aan Europeanen 'securities' te verkopen die gebaseerd zijn op de door u zo treffend omschreven rommelleningen ? Omdat er geen controle op de vrije markt was door een Europese financiele gendarme.

#69863

Bukowski

 

De crises valt te verklaren via een geheel andere constructie dan de analyse die draait om simpele hebzucht of teveel overheidsregulering. Ik ga in het Engels verder vanwege mijn gelimiteerde linguïstische capaciteiten in het NL. In my analysis I will rely on Marieke de Goede's argument, proposed in one of her more recent books (Virtue, fortune, and faith) which provides the reader a Foucauldian analysis of the inner functioning of markets. In her writings she argues for a lineage of the functioning of financial markets in which she goes back to the financial year zero up to the present. In the process she arguably effectively tries to debunk the Marxian analysis of Susan Strange's Casino Capitalism. Strange's book btw is still an interesting read but seems to be completely neglected in current analyses of the contemporary financial crises.

Shortly summarised, as I imagine you to be familiar with her argument (if not, please do), she notes the following. Money speculation in the form as we know it today, i.e. global in its reach, is not something new, but instead can be traced back to the Dutch in the 17th century (and even further back to Roman Empire). The Dutch State at that time issued bonds and used state lotteries to collect the necessary funds for her "colonial/ trade" campaigns. The money market was back then organised by the State but functioned rather freely. The financial market was soon to be adopted by private entrepreneurs which attracted "money seeking adventures" that enjoyed a good "gamble". The system of capital markets was soon to be introduced in England where private companies started to raise capital through the issuing of bonds and stocks on the public and private fin. market. The issue of gambling was sincerely condemned in the 18th century, which can be explained by the strong influence of the church which understood gambling or as it is now known "speculation" as a sin against God. The State was forced to intervene and started regulating the market. The regulation part is actually interesting as it depoliticised the subject of gambling. In other words, through the State's "gambling" became "speculation". The decisive turning point, as de Goede's argues, was quite interestingly the Great Depression which led to a complete regulation (read legitimisation) of the financial markets. To summerise this paragraph in one sentence:

Less than two centuries ago finance—today viewed as the center of economic necessity and epitome of scientific respectability—stood condemned as disreputable fraud and is now considered to be an integral part of the economy and thus our lives.

Concurrent to this argument De Goede argues in feminist fashion that financial markets are uncontrollable. There are numerous amounts of historical quotes used throughout her analysis which equalise finance to the idea of an unpredictable woman in a man's mind (i.e. it takes a real man to control a woman/ it takes a real man to know the financial market and get rich). From the beginning of times, men tried to control financial markets, up till the present day. In fact the seemingly advanced devices that we use now today are a symbol of the need to control. However, as we see now again, the temper of the financial markets are far beyond controllable. We think think we do, but never quite seemed to have managed her unpredictability (no matter how many econometric models you use, ask the IMF ;) ).

In sum, of this short, highly simplified summary we can conclude the following. 1) the ethical considerations of financial speculation are depoliticised (since they are politically institutionalised) and what was used to be gambling is now taken for granted as a unquestionable fact of life 2) the faith in our highly advanced calculative machines with its uncountable variables seems to resemble that of an almost God-like machinery which constantly gives us the theo-belief that we can control the "woman" in finance. The question is thus not whether more or less state intervention or more or less markte liberalisation, but should go back to the very origins of the system. We should instead thus question the validity of an inherently uncontrollable system which now plays such an important role in almost every facet of our daily life.

Ps. sorry voor dubbel posten (indien dat het geval is)

#69864

LVB

 

Aha, dixit wil dus een financiële politie die aan de mensen maar ook aan de banken zegt in welke aandelen, ook en vooral niet-Europese, ze wel en niet mogen beleggen? Brrr.

De huidige toestand is dat de Europese regelgevers zeggen aan welke voorwaarden beleggingen moeten voldoen waarvoor ACTIEF RECLAME gemaakt wordt naar de gewone belegger toe, naar het groot publiek toe (officiële term: "een publiek beroep doen op het spaarwezen"). Wie als wijsneus, als professional of als bank zelf exotische, rare of louche beleggingsproducten opspoort en er per se wil in investeren, wordt niets in de weg gelegd maar doet dat uiteraard op eigen risico. Dat lijkt me de goede en juiste balans tussen bescherming van de consument en persoonlijke vrijheid.

#69865

Karl

 

@luc: Dixits reactie is het juiste voorbeeld van de psychologische impact die een dergelijke crisis op sommige hebzuchtige mensen heeft (niet dat ik dixit zomaar als dusdanig wil bestempelen). Zij schreeuwen om meer regulering en daarmee wordt de zo broze vrije markt beetje bij beetje vermoord.

Maar ik schreef bewust hebzuchtige mensen. Het is immers de hebzucht van de belegger die hem doet beleggen in dit of dat produkt. Dat is de situatie compleet omgedraaid met die nuance dat ik hebzucht niet populistisch negatief wens te interpreteren. Dat maakt van de slachtoffers meteen ook de schuldigen als we de linkse propagandacampagne mogen volgen.

En ik blijf erbij: dit alles gebeurt niet toevallig.

#69868

Nicolas R

 

Een vraag: Fannie en Freddie zijn in problemen gekomen ten gevolge van een actief (pro-eigendom) beleid van de overheid, volgens Horwitz. De banken zijn failliet gegaan omdat ze zich moesten richten tot lokale gemeenschappen en minderheidsgroepen.

Maar vertel me eens: de grote investeringsbanken, zoals Goldman Sachs, Lehman Brothers, Bear Stearns enzoverder. Leenden die aan Jan en Alleman? En wat met de Europese banken? Is er een gelijkaardige wetgeving in België, in Duitsland (zie RealEstateHypo), in Europa??? Allemaal vragen die toch onbeantwoord blijven.

#69871

Belgica Dividenda Est

 

@ Rouet

"Bij de implosie van het communisme zal er in Moskou nog wel een ontgoochelde Sovjet-economieprofessor zijn te vinden geweest die zijn rechtse vrienden het succes van zeventig jaar planeconomie haarfijn ( nou ja) wist uit te leggen."

1) "te vinden zijn geweest" klinkt mij toch beter.
2) Nee, die ontgoochelde prof zou zijn rechtse vrienden haarfijn hebben kunnen uitleggen hoe zeventig jaar lang het marktkapitalisme de communistische planeconomie continu heeft weten te infiltreren, waardoor de communistische heilstaat er nooit is kunnen komen en haar planeconomie uiteindelijk finaal aan de grond zat. Volgende keer beter, volgende keer nog radicaler de planeconomie doorvoeren zou zo'n (hypothetische) prof besluiten.

@ Joe

Je vriendje heeft zijn nagel dus behoorlijk krom geklopt.

#69872

LVB

 

Elke "implosie" van het kapitalisme kan hoogstens van tijdelijke aard zijn. Kapitalisme is immers de natuurlijke toestand die ontstaat wanneer men mensen vrijelijk hun welbegrepen eigenbelang laat nastreven. Elke systeem dat afwijkt van deze natuurlijke toestand, kan slechts via staatsdwang en dus via geweld en/of onderdrukking van de vrijheid in stand worden gehouden. Zoiets kan slechts tijdelijk (enkele jaren, decennia, misschien een eeuw) worden volgehouden, mits enorme en onproductieve inspanningen vanwege de staat.

#69873

kurt

 

@Nicolas R
In Europa heb je veel meer sociale woningbouw, waardoor je niet echt van een subprime markt kunt spreken. Maar die subprime mortgages heb je nodig om de zogenaamde structured investment vehicles winstgevend te maken.

#69874

Bompa

 

Ik denk wel dat wij hier wél de zgn. 'subprime mortgages' kennen. Ons eigen fannie Mae & Freddie mac' noemen ze bij onze Waalse overzijde SWCS, Societe Wallonne 'pour le' credit social. Maar door het sociale vangnet hier in Banana-country komt dit meer neer op een vestzak broekzakoperatie, denk ik.
Wie de financier is/was van deze instelling is mij onbekend.

#69879

traveller

 

@ Bompa

Ik ken die instelling niet, maar ik kan je met absolute zekerheid de financiers geven: U en ik en alle anderen op dit blog en in Vlaanderen.
Zij die de hefbomen bedienen. De PS.
En dat zonder die instelling van haar of van pluimen te kennen.

#69880

traveller

 

@ Nicolas R

Die grootbanken leenden op basis van waardeloze verzekeringspapiertjes van AIG en consoorten.
Er waren zo'n 73.000 miljard dollar van die papiertjes in omloop waar het totale BNP van de ganse wereld maar 40.000 miljard dollar is.
Bij gewone mensen wordt dat fraude genoemd en die vliegen de bak in.
Het gaat dus niet alleen over subprime. De reden van die papiertjes was de triple AAA "creditrating" van AIG als grootste verzekeringsmaatschappij van de wereld, waarvan elke bank natuurlijk wist dat "grootste" in dit geval niet betekent "almachtige en eindeloos rijke". Zodra die papiertjes werden afgeroepen om een paar tientallen miljard dollar slechte leningen te betalen moest AIG naar de alarmbel reiken en kwam de amerikaanse staat tussen met 85 miljard dollar, in de verste verte nog niet genoeg natuurlijk.
Steven Horwitz heeft 200% procent gelijk.
Tussen haakjes en speciaal voor een aantal genieën hier:
Todd Benjamin, de CNN financiële reporter, wordt nu gevierd in de internationale financiële journalisten wereld omdat hij sinds 6/7 maand de "bear market" voorspelde.
Ze vroegen hem eergisteren op CNN waarom hij het wel had gezien en de banken en politici niet? Antwoord: de banken, de politici en hun raadgevers dachten dat het een likwiditeits probleem was, terwijl het een solvabiliteits probleem was!!!
Waarschijnlijk kent hij het verschil ook niet???

#69881

Koen Robeys

 

Het probleem van mensen die het verschil tussen liquiditeit en solvabiliteit niet kennen, beste Traveller (en die je herkent aan het feit dat ze vragen moeten stellen als "hoe zou een solvabele bank géén leningen kunnen krijgen?") is dat ze niet beseffen dat *heel veel* perfect *solvabele* banken (door wanbetaling van *enkele* *niet*-solvabele banken) in zodanige *liquiditeits*problemen kunnen komen, dat ze mee overkop gaan. (Je herkent die mensen ook aan het feit dat ze denken dat "de banken van elkaar weten wat ze hebben uitstaan". Als je al die dingen niet weet kan je inderdaad gemakkelijk de indruk krijgen dat "de banken failliet laten gaan een goed idee is.)

Ik merk van mezelf dat ik blijf proberen dingen op het niveau van 1 + 1 = 2 probeer uit te leggen, maar op sneren (of de lange lappen wartaal waar creationistne zich ook altijd proberen achter te verbergen zodra is gebleken dat ze niet eens het begrip "natuurlijke selectie" kennen) ga ik echt niet meer in.

#69882

Koen Robeys

 

Het probleem van mensen die het verschil tussen liquiditeit en solvabiliteit niet kennen, beste Traveller (en die je herkent aan het feit dat ze vragen moeten stellen als "hoe zou een solvabele bank géén leningen kunnen krijgen?") is dat ze niet beseffen dat *heel veel* perfect *solvabele* banken (door wanbetaling van *enkele* *niet*-solvabele banken) in zodanige *liquiditeits*problemen kunnen komen, dat ze mee overkop gaan. (Je herkent die mensen ook aan het feit dat ze denken dat "de banken van elkaar weten wat ze hebben uitstaan". Als je al die dingen niet weet kan je inderdaad gemakkelijk de indruk krijgen dat "de banken failliet laten gaan een goed idee is.)

Ik merk van mezelf dat ik blijf proberen dingen op het niveau van 1 + 1 = 2 probeer uit te leggen, maar op sneren (of de lange lappen wartaal waar creationistne zich ook altijd proberen achter te verbergen zodra is gebleken dat ze niet eens het begrip "natuurlijke selectie" kennen) ga ik echt niet meer in.

#69883

isaiah

 

Voor diegene die graag een mooie analyse lezen van de oorzaken van de financiële crisis, een analyse zonder doctrinair denken en zonder de pretentie op alle vragen te kunnen antwoorden, kan ik deze blog aanraden (er werd dit weekend ook in De Tijd naar verwezen):
http://www.becker-posner-bl...
De academische credentials van Posner zijn iets groter dan die van Horwitz (om het een beetje eufemistisch uit te drukken): wie Posner leest, zal ook snappen dat dat geen toeval is.

#69884

mrtos

 

Ik vind de open brief van Steven Horwitz een beetje naast de kwestie. Ja, ondoordacht overheidsingrijpen heeft zijn rol gespeeld in het ontstaan van deze specifieke crisis. En nee, ik geloof niet dat de overheid de banken beter zou beheren dan de vrije markt dat kan.

Maar het fundamentele probleem zit hem er in mijn visie in dat wanneer in ons huidige systeem de hele financiële wereld op een ondoorzichtige wijze verliezen lijdt, en men bijgevolg het vertrouwen verliest in heel die financiële wereld, we in een neerwaartse spiraal terecht komen die desastreus kan aflopen en tot veel grotere schade leidt dan in feite nodig was. Of die initiële verliezen nu te wijten zijn aan subprime mortgages of aan iets anders, het is een zwakte in het systeem.

Niet dat dat, zoals sommigen graag beweren, het kapitalisme en de vrije markt in zijn geheel discrediteert. Het is altijd gemakkelijker om zwaktes aan te wijzen dan om een superieur alternatief voor te stellen. Zij die spreken over de val van het kapitalisme, 20 jaar na de val van het communisme, mogen mij eens uitleggen in welk systeem we ons nu dan, blijkbaar na de val van het kapitalisme, bevinden. Zelf geloof ik sterk in de vrije markt als nuttig mechanisme, maar ben ik evenmin vies van overheidsingrijpen wanneer dat de markt de facto vrijer maakt (bv. verbod op monopolies), of stabieler (bv. om crises zoals deze te vermijden).

Op dit moment is het pompen of verzuipen en kan ik de nationaliseringen begrijpen. Maar daarna zou men er goed aan doen het overheidsingrijpen te richten op het structurele probleem, eerder dan op populistische wijze 'de hebzucht aan banden te leggen' en de overheid teveel te betrekken bij het dagdagelijkse bestuur van de banken. Want die overheden zullen dat echt niet beter doen. Men zou bv. bepaalde garanties permanent kunnen maken zodat het wantrouwen en de paniek zowel binnen als ten aanzien van de financiële wereld nooit nog dergelijke omvang hoeven te bereiken (zolang men er maar voor zorgt dat het voor de banken nooit aantrekkelijk wordt om aan slecht bestuur te doen, natuurlijk).

Deze boodschap werd u gebracht door een financiële leek, die zich niettemin permitteert een mening te hebben ;)

#69886

traveller

 

@ Koen Robeys

Je kunt ook op de link gaan die isaiah gaf.
Ik ben uitgepraat met jou, je blijft maar mordicus in jouw bankcredo geloven, terwijl de banken zich blijven onschuldig voordoen. Mee hééél antwaaaarpe moar nie mee moai hééé?

#69887

A.Rouet

 

Over 'academische credentials' gesproken, willen we het eens aan de Nobelprijswinnaar economie vragen? Werd die hier al meer dan één keer vernoemd? Of zit hij in 'het' complot waar sommigen het over hebben?

#69888

Nicolas R

 

Paul Krugman is inderdaad een zeer goed econoom, een criticus van George Bush, een Amerikaanse 'Democrat' én een criticus van de "cult" rond Obama.

#69889

traveller

 

@ mrtos

Je spreekt met gezond verstand en meer hoeft dat niet te zijn.
Als je door Van Rossemse computer programmaaatjes de hele financiële wereld om zeep helpt wordt Van Rossem in de bak gedraaid en wordt Lippens geadeld.
Greenspan is de recentste hoofdschuldige door in zijn functie te weigeren de derivaten handel te onderzoeken en, jawel gedeeltelijk illegaal te verklaren. Als je als bank engagementen accepteert en engageert die zo'n 50, 100, 500 keer jouw kapitaal of balanstotaal zelfs overstijgen ben je ofwel gek ofwel crimineel. Mensen als Robeys vertellen je dan wel dat je te dom bent om die hogere wiskunde te begrijpen maar dat is allemaal klinkklare onzin om de banken buiten schot te houden.
Speculeren en naar het casino gaan mag natuurlijk met je eigen geld, maar het geld van de bankklanten is van die klanten en daar zijn geen excuses voor.

#69890

traveller

 

@ Nicolas R.

Krugman is ook links en voor controle.
Krugman is voor de meeste democratische "Clintonian policies" en tegen de meeste conservatieve policies.
De amerikaanse rijkdom is te danken aan de republikeinen en de "sociale vetpotwetten" zijn democratisch, zeer vele daarvan onder impuls van Roosevelt, Kennedy en de grootste doodsteek Lyndon Johnson.
Zonder de republikeinse rijkdom policies geen democratisch socialisme.
Krugman heeft de derivaten of de subprime NOOIT in vraag gesteld, hij wil alleen meer controle. Een "economist" die de derivaten nooit in vraag stelde is de naam economist niet waard.
Personen die vanaf het begin tegen derivaten waren:
-Soros(socialist)
-Buffett
-Bill Gates

Dat zegt genoeg.

#69891

postbode

 

Lichtjes off-topic, maar die "bailout" waarop de republikeinse executieve macht in de VS zo happig op was. Vrije markt?

#69893

traveller

 

@ postbode

Helemaal niet, bank wensen. De minister van financiën, Paulson, is een ex-bankier van Goldman-Sachs die zijn oude bank absoluut wou redden. Het zal hem persoonlijk ook geen windeieren leggen.
Goldman-Sachs is ter zelfdertijd met de redding ook deposito-bank geworden waardoor ze nu ook deposito's van de gewone mens kunnen beheren en nog vrijer met het geld van iedereen kunnen omspringen.
Er zijn hier al een 5-tal artikels gepasseerd, door Luc en anderen als link opgevist, die juist zeggen dat het geen vrije markt keuze was.

#69896

A.Rouet

 

'een criticus van de "cult" rond Obama'

'Van de cult', dat zeg je goed Nicolas, toch zal het Krugman, aanvankelijk "Hillary-man", niet zwaar vallen een keuze te maken tussen Obama en McCain. Geldt dat ook voor een liberaal als jij?
Van 'cult, hype of momentum' gesproken, zijn die bij ons ook een ( gedeeltelijke) verklaring voor Dedecker zijn succes?
Geloof je in 'zijn verandering'?

#69925

Nicolas R

 

Je kan inderdaad in mijn zinnen lezen dat Krugman een voorstander was en is van Clinton. Ik schreef immers dat hij een "Democrat" was maar kritisch stond en staat tegen Obama.

John McCain is diep in mijn achting gedaald sinds hij zijn campagne opschorten op de dag zogezegd te gaan redden. De kiezer keek er recht door en beloonde Obama. Dat McCain daarna besloot om zijn tegenstander door het slijk te halen (last minute), waarbij hij voordien had gezegd dat nooit te doen, getuigt eerder van het gezegde van Machiavelli "Het doel heiligt de middelen". Het wordt me stilaan duidelijk dat Obama gaat winnen met overschot. En McCain heeft het verlies voor een deel aan zich zelf te wijten, ondermeer omdat hij geen algemene boodschap naar voor brengt.

En neen, ik ben geen aanhanger van LDD omdat ze een éénmanspartij is en ja, misschien kan je dat als een soort "cult" beschouwen, maar ik heb evenwel nog geen enkele vrouwelijke fan van JMDD in zwijm zien vallen.

Vergeet evenwel niet dat veel socialistische kiezers overlopen naar LDD. Daar kan je je toch ook veel vragen bij stellen. Misschien omdat Gennez geen duidelijke boodschap heeft en wat aanmoddert met loze verklaringen en leuzes? Je mag het hoog op hebben met de sociaal-democratie, A.Rouet, maar in Vlaanderen staat ze er met het huidige leiderschap slecht voor. En dan nog in deze tijd...

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.